13 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 1943! Το «Καλαβρυτινό Ολοκαύτωμα» 74 ΧΡΟΝΙΑ ΔΕΝ ΞΕΧΝΩ!

ΓΡΑΦΕΙ Η ΝΑΤΑΛΙΑ-ΜΑΡΙΑ ΛΙΝΑΡΔΟΥ ΦΟΙΤΗΤΡΙΑ ΠΑΝΤΕΙΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ Τ.Ο.Π.Α

Τα Καλάβρυτα αποτελούν μεγάλο ορεινό οικισμό (υψόμετρο 750 μ., 1.747κάτοικοι) στην πρώην επαρχία Καλαβρύτων του νομού Αχαΐας. Τη σημερινή τους ονομασία εντοπίζουμε κατά τη διάρκεια της Φραγκοκρατίας και η ονομασία σημαίνει: «καλές βρύσες». Τα Καλάβρυτα είναι περισσότερο γνωστά από τη συμμετοχή τους στην Επανάσταση του 1821 όπου εκεί πραγματοποιήθηκαν οι πρώτες μεμονωμένες επιθέσεις εναντίον των Τούρκων. Στις 21 Μαρτίου πραγματοποιήθηκε η επίσημη κήρυξη της Επανάστασης στην Αγία Λαύρα από τους προκρίτους της Πελοποννήσου.

Κατά τη διάρκεια του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου, οι Ιταλοί διατήρησαν τον στρατιωτικό έλεγχο της Πελοποννήσου, ουσιαστικά μέχρι το καλοκαίρι του 1943 και τυπικά μέχρι την 9η Σεπτεμβρίου 1943, ημερομηνία κατά την οποία αφοπλίζονται από τους Γερμανούς, διότι έπαψαν πια να ανήκουν στον άξονα, λόγω της συνθηκολόγησης του ιταλικού Κράτους με τους συμμάχους. Έτσι, την όλη στρατιωτική δραστηριότητα στην Πελοπόννησο την αναλαμβάνουν από το καλοκαίρι του 1943 οι γερμανικές δυνάμεις κατοχής. Ένα είναι γεγονός ότι η«Επιχείρηση Καλάβρυτα» κάτι παρόμοιά της δεν έγινε ποτέ στην Ελλάδα. Από του συνεντευξιαζόμενους κ.κ. Φωτεινόπουλο Χρίστο (Πρόεδρος Δημοτικού Μουσείου Καλαβρυτινού Ολοκαυτώματος) και Σάββα Καζάνη (Αρχαιολόγο-Μουσειολόγο) αρχίζει μια πέρα για πέρα αληθινή εξιστόρηση των τραγικών γεγονότων, για το πότε ξεκινά και πως εξελίσσεται η «επιχείρηση Καλάβρυτα». Έτσι ουσιαστικά ξεκινάει στις 5 Δεκεμβρίου του 1943 και τελειώνει οριστικά στις 14 Δεκεμβρίου του 1943.

Αυτός που αποφασίζει και σχεδιάζει την «επιχείρηση Καλάβρυτα» και πιέζει για την επιχείρηση Καλάβρυτα ήταν ο Γερμανός Διοικητής Πελοποννήσου Karl von Le Suire. Ο στρατός φτάνει στην πόλη των Καλαβρύτων τις πρωινές ώρες της 9ηςΔεκεμβρίου του 1943. Οι πρώτες τους ενέργειες τους είναι να μαζέψουν τον πληθυσμό. Τους μαζεύουν στην κεντρική πλατεία, εκεί που είναι τώρα η εκκλησία (η εκκλησία φυσικά υπήρχε) πριν τον πόλεμο. Σύμφωνα με προφορικές μαρτυρίες υπολογίζεται ότι ο πληθυσμός ήταν περίπου δυόμισι χιλιάδες κάτοικοι. Μαζεύουν λοιπόν τον πληθυσμό και το μόνο που ζητάνε είναι τα ονόματα των ανταρτών και σπίτια ανταρτών. Πραγματικά ο πρόεδρος του χωριού αναφέρει πέντε ονόματα ανταρτών και οι Γερμανοί καίνε πέντε σπίτια που ανήκαν σε αντάρτικες οικογένειες και ένα ιστορικό ξενοδοχείο, το Χελμός.

Μετά επιτάσσουν τα σπίτια, δηλαδή μπαίνουν στα σπίτια- οι οικογένειες παραμένουν στο ένα δωμάτιο και Γερμανοί μένουν στα υπόλοιπα. Άρα για τρεις μέρες μέχρι και τις 12 Δεκεμβρίου και Γερμανοί και οι Έλληνες παραμένουν στα ίδια σπίτια. Φυσικά ελέγχουν και τη γύρω περιοχή, χωράφια, στάνες, χωριά, κάνουν στρατιωτικά γυμνάσια και γνωρίζουμε από μαρτυρίες όσων σώθηκαν ότι κάνουν γυμνάσια στο λόφο που έγινε η εκτέλεση- στο λόφο του Καπή- τώρα λέγεται Τόπος Εκτέλεσης. Ο Γερμανός διοικητής όλου του Γερμανικού Στρατού είχε βγάλει μία οδηγία που έλεγε ότι για κάθε Γερμανό Στρατιώτη νεκρό, πρέπει να εκτελούνται 10 πολίτες,( είτε φυλακισμένοι, είτε αντάρτες, είτε άμαχοι πολίτες) και για κάθε Γερμανό Στρατιώτη αιχμάλωτο (πρέπει να εκτελούνται πέντε). Αυτό σημαίνει ότι δεν είναι απαραίτητο να βγει μία διαταγή εκτέλεσης, καθώς υπάρχει ήδη.

Το βράδυ της Κυριακής (12/12/1943) ο διοικητής χώρισε τους στρατιώτες του σε τέσσερις ομάδες. Η πρώτη ομάδα με επικεφαλή τον υπολοχαγό Βιλλιμπάλντ Ακαμπχούμπερ, ο οποίος μάλιστα έδωσε το λόγο της στρατιωτικής του τιμής, πως δε θα εκτελούνταν κανείς. Η δεύτερη ομάδα ήταν αυτή που θα οδηγούσε τον ανδρικό πληθυσμό των Καλαβρύτων στο λόφο Καπή, όπου θα λάμβανε χώρα η εκτέλεσή τους. Η Τρίτη ομάδα θα αναλάμβανε το κάψιμο και την καταστροφή της πόλης, ενώ η τέταρτη θα φρουρούσε το Δημοτικό Σχολείο, όπου θα κρατούνταν τον υπόλοιπο πληθυσμό. Στις 13 του μηνός όμως, δίνεται εντολή να μαζευτεί ο πληθυσμός στην πλατεία, και από εκεί τους οδηγούσαν στο σχολείο και διαχώριζαν τους άντρες – δεξιά οι άντρες, αριστερά τα γυναικόπαιδα. Όλοι αναρωτιόντουσαν τρομαγμένοι βλέποντας: παιδιά, άντρες, αδέλφια και τους πατεράδες να ξεμακραίνουν, να φεύγουν, ψιθυριστά αναρωτιόντουσαν, αν θα τους πάνε στην Γερμανία να δουλέψουν… Και τα παιδιά; Και τους γέρους; Και η εικόνα δείχνει ότι στο σχολείο γέμισαν οι δύο αίθουσες, αφού έβγαλαν τους άντρες στο προαύλιο, αμέσως τους οδήγησαν στον τόπο της εκτέλεσης!!!. Μόλις άδειασαν οι δύο πρώτες αίθουσες έβαλαν και τα γυναικόπαιδα εκεί, οπότε χώριζαν της οικογένειες στο προαύλιο και πήγαιναν τους άντρες γύρω-γύρω από το κτίριο, και αφού μαζεύτηκε και δεύτερος ικανός αριθμός τους οδήγησαν στον τόπο εκτέλεσης. Εδώ λοιπόν τα γυναικόπαιδα βρέθηκαν σε ομηρία και σε περίπτωση που οι άντρες έκαναν κάποια κίνηση αντιπερισπασμού στον τόπο εκτέλεσης- θα τα έκαιγαν ζωντανά, πράγμα που δεν συνέβη- έμειναν κάποιες ώρες, 4-5 ώρες, πέρασαν δραματικές στιγμές· μέσα στις τέσσερις αίθουσες βρίσκονταν 1.500 άτομα.

Διαδόθηκε από στόμα σε στόμα η είδηση, ότι εκτέλεσαν τόσους άνδρες και άρχισε το μοιρολόι και ο αγώνας για την ταφή και τη μεταφορά τους.

«…Αλλά πώς έγινε η μεταφορά των νεκρών στο κοιμητήριο; Οι αδύνατες γυναίκες και τα παιδιά έβαζαν πάνω σε κουβέρτες ή πετούσαν στους ώμους τους σαν τσουβάλια τους αγαπημένους νεκρούς και προχωρούσαν- σταματώντας κάθε δύο βήματα- προς το νεκροταφείο. Κι ενώ η φορτισμένη ατμόσφαιρα δονείτο του από τους οδυρμούς, τα κλάματα και τις κατάρες για τους στυγνούς εκτελεστές, ραγισμένη, διαπεραστική και ασίγαστη από την ώρα που έφτασε στον τόπο της εκτέλεσης, έσκιζε τον αέρα η φωνή κάθε γυναίκας.

Κι έσκυβε η βασανισμένη μάνα, αδύναμη από τη συμφορά κι απ’ τα χρόνια, για να μαζέψει με τις χούφτες της τα χυμένα μυαλά ενός απ’ τα παιδιά της για να προχωρήσει μοιρολογώντας..»

Η φωτογραφία δείχνει τη μεταφορά των νεκρών!! Όπου γυναίκες μεγάλης ηλικίας που είχαν χάσει μέσα από τα χέρια τους τα παιδιά τους και τους γαμβρούς τους, τους άνδρες τους, τ’ αδέλφια τους, τα δε μικρά παιδιά ορφανά χωρίς στέγη, χωρίς ρούχα, χωρίς τρόφιμα. Τα μάτια τους πρησμένα από το κλάμα, απ’ την ξαγρύπνια, τα χέρια τους και τα νύχια τους γεμάτα χώματα, απ’ το χώμα που έσκαψαν με αυτά τα ίδια τους τα χέρια για να θάψουν σε ομαδικούς τάφους ό,τι πολυτιμότερο είχαν. Κι όλη νύχτα ξάγρυπνοι γυναίκες και παιδιά, στην παγωνιά, απάνω στους τάφους, τους τόσο ξέβαθους, για να μην, γίνουν βορά των αγριμιών της νύχτας, τα αγαπημένα τους κορμιά, ή και του μεγάλου αγριμιού που λέγεται άνθρωπος (πεινασμένος άνθρωπος ίσον άγριο θηρίο), που ερχόταν από τα γειτονικά χωριά να ανασκάψει λίγο το χώμα και να πάρουν ένα ζεύγος παπούτσια ή ό,τι άλλο, για να ντυθεί ο ίδιος. Μικρά ορφανά κάθονται πάνω στους τάφους των πατεράδων τους, νηστικά και γυμνά. Αυτό είχε απομείνει από τα ένδοξα Καλάβρυτα για την επόμενη μέρα…

Να είναι αιωνία η μνήμη τους!

Η Ναταλία Μαρία Λινάρδου, είναι τελειόφοιτη του τμήματος Οικονομικής και Περιφερειακής Ανάπτυξης στο Πάντειο Πανεπιστήμιο. Το προηγούμενο ακαδημαϊκό εξάμηνο εκπόνησε μία εργασία με θέμα το Ολοκαύτωμα των Καλαβρύτων. Μας έκανε την τιμή να επιλέξει το Blog μας για τη δημοσίευση άρθρου της – περίληψη της εργασίας της, που αφορά το Ολοκαύτωμα των Καλαβρύτων.

 

Ναταλία Μαρία Λινάρδου

Ναταλία Μαρία Λινάρδου

http://www.kalavrytanet.com

Διαβάστε επίσης

Τα σχόλια είναι κλειστά.

Αυτός ο ιστότοπος χρησιμοποιεί cookies για την παροχή των υπηρεσιών του, και για την ανάλυση της επισκεψιμότητας. Με τη χρήση αυτού του ιστότοπου, αποδέχεστε τη χρήση των cookies.Αποδοχή