Γεώργιος Π. Χρούσος

Ο άνθρωπος που άλλαξε το πρόσωπο της Βιοϊατρικής

γράφει ο Γεώργιος Καραχάλιος

Ένας συμπατριώτης μας, γεννημένος στην Πάτρα το 1951, διεθνώς αναγνωρισμένος, μας έκανε την τιμή να μας μιλήσει για τη ζωή του, την πρόοδο της επιστήμης στον τομέα της έρευνας αλλά πώς η παρουσία της επιστημονικής κοινότητας εξελίσσει μια περιφερειακή πόλη όπως η Πάτρα.

Ο Γεώργιος Χρούσος είναι καθηγητής της Α΄ Παιδιατρικής Κλινικής στην Ιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών, διετέλεσε Διευθυντής του Τμήματος Παιδιατρικής και Αναπαραγωγικής Ενδοκρινολογίας του Εθνικού Ινστιτούτου Υγείας και της Ανθρώπινης Εξέλιξης στο Maryland και καθηγητής της Παιδιατρικής, Φυσιολογίας και Βιοφυσικής του Πανεπιστημίου Georgetown στην Ουάσινγκτον.

Ο κ. Χρούσος είναι παγκοσμίως αναγνωρισμένος και πολυβραβευμένος ενδοκρινολόγος  και η έρευνά του έχει ανοίξει νέους ορίζοντες σε ένα ευρύτερο φάσμα χρόνιων και πολύπλοκων διαταραχών, όπως η κατάθλιψη, τα αυτοάνοσα και τα ψυχοσωματικά νοσήματα, οι διαταραχές ύπνου και διατροφής. Έχει συγγράψει 1100 πρωτότυπες επιστημονικές εκδόσεις και έχει επιμεληθεί 29 βιβλία.

Η συμβολή του στην επιστήμη είναι θεμελιώδης: αναδείχθηκε 37ος αναγνωρίσιμος επιστήμονας σε όλο τον κόσμο, ανάμεσα σε 670 επιστήμονες υψηλού κύρους, σε σχέση με τις αναφορές άλλων επιστημόνων στο έργο του. Είναι ο μοναδικός Έλληνας ιατρός- επιστήμονας που συμπεριλαμβάνεται στον κατάλογο του  Institute of Scientific Information  ως ένας από τους υψηλότερα αναφερόμενους σε επιστήμονες παγκοσμίως και ο υψηλότερα αναφερόμενος κλινικός παιδίατρος και ενδοκρινολόγος.

Ο κ. Χρούσος με το έργο του, τιμά τη χώρα μας και ιδιαίτερα τον τόπο μας και αποτελεί πρότυπο για τους νέους επιστήμονες. Τον ευχαριστούμε πολύ!

 

  1. Πάτρα δεκαετία ‘60 και ΄70. Ένα παιδί ονειρεύεται. Πώς πήρατε την απόφαση να γίνεται γιατρός;

Απο πολύ νωρίς ήξερα ότι έχω έφεση και ταλέντο στη ζωγραφική και σκεπτόμουνα μια ζωή σαν ζωγράφος.  Ομως, ο οικογενειακός μας γιατρός με εντυπωσίασε και έγινε ένα  ισχυρό πρότυπο ρόλου. Πέρασαν χρόνια να καταλάβω ότι και η ιατρική είναι τέχνη στην υπηρεσία του ανθρώπου όπως και όλες οι άλλες καλές τέχνες. Ηταν μια εποχή απο την οποία έχω πολλές αναμνήσεις.  

  1. Ποιες εικόνες κουβαλάτε από την Πάτρα της εποχής εκείνης;

Η πόλη ήταν ζωντανή, θυμάμαι τούς φίλους, τις παρέες, τα αστεία, τα καλοκαίρια στα μπάνια και    στους θερινούς κινηματογράφους, τις γιορτές, τα μπουρμπούλια, τον καρνάβαλο.

 

  1. Ελλάδα σήμερα, Πάτρα του 21ου αι. Ομοιότητες και διαφορές. Πανεπιστημιακό νοσοκομείο Ρίου και Εθνικό Σύστημα Υγείας. Ποιο κατά τη γνώμη σας είναι το επίπεδο των παρεχόμενων υπηρεσιών και έρευνας στη χώρα μας. Είναι συγκρίσιμο με το αντίστοιχο στην Αμερική ή σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες;

Η Ελλάδα σήμερα παρά την οικονομική κρίση είναι μια δυτική χώρα με ελευθερίες που δεν τις φανταζόμαστε πριν τη μεταπολίτευση. Η Πάτρα ήταν και είναι μια πολύ όμορφη πόλη. Φυσικά έχει εξελιχθεί πολύ, αλλα κάποιος σήμερα βλέπει σημεία φτώχειας και παρακμής, όπως η αποβιομηχάνηση και η εξάρτηση απο το κράτος.

Το Πανεπιστήμιο και το Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο ήταν ότι καλύτερο συνέβηκε στην Πάτρα και την περιοχή της τα τελευταια χρόνια. Η πόλη γέμισε με πολλούς διανοούμενους καθηγητές και  νέους φοιτητές, οι οποίοι την ζωντάνεψαν και την εκσυγχρόνισαν. Το επίπεδο της ιατρικής φροντίδας είναι υψηλό, εν πολλοίς εφάμιλλο με αυτό των Ηνωμένων Πολιτειών ή άλλων Ευρωπαικών χωρών. Ας μην ξεχνάμε ότι το επιστημονικό προσωπικό της χώρας είναι ποιοτικά από τα υψηλότερα στον κόσμο.  

  1. Στην πλούσια σταδιοδρομία σας υπήρξατε μεταξύ άλλων  Διευθυντής του Tμήματος Παιδιατρικής και Αναπαραγωγικής Ενδοκρινολογίας του Εθνικού Ινστιτούτου Υγείας του Παιδιού και της Ανθρώπινης Ανάπτυξης στην Βηθεσδά της Πολιτείας του Maryland. Μπορείτε να μας πείτε πώς συνδέεται η Παιδιατρική και η Αναπαραγωγική Ενδοκρινολογία; τι σημαίνει αυτό για ένα παιδί και που θα πρέπει να εστιάζεται η προσοχή των γονιών για την έγκαιρη διάγνωση αυτών των παθήσεων;

Η συσχέτιση είναι μεγάλη. Η εγκυμοσύνη, η  εμβυογένεση, η ήβη και η σεξουαλική ωρίμανση  είναι κοινά γνωστικά πεδία.  Οποιαδήποτε παθογένεια γίνεται αντιληπτή απο τους γονείς ή τον παιδίατρο αντιμετωπίζεται απο τους κατάλληλους ενδοκρινολόγους. Ο εστιασμός των γονέων είναι να δουν παρεκκλίσεις απο το φυσιολογικό, πχ πρώιμη ή καθυστερημένη ενήβωση, προβλήματα στο ανάστημα ή το βάρος σώματος, κλπ.

  1. Έχετε μελετήσει τις ενδοκρινολογικές μεταβολές που συσχετίζονται με τις διαταραχές του συναισθήματος, ύπνου, αντίληψης του πόνου, και ανοσολογικής λειτουργίας. Κι όπως χαρακτηριστικά διάβασα, έχετε διευρύνει την επιστημονική έρευνα σχετικά με τη σχέση που έχει ενδοκρινολογική δυσλειτουργία  με την κατάθλιψη, το μεταβολικό σύνδρομο, τις αυτοάνοσες παθήσεις, τις διαταραχές της διατροφής, και τα ψυχοσωματικά νοσήματα.  Σε πιο βαθμό όλες αυτές οι νόσοι αφορούν και την παιδική ηλικία ή την περίοδο της εφηβείας; οι ενδοκρινολογικές δυσλειτουργίες που συνδέονται με την εκδήλωση των νόσων αυτών από ποιους παράγοντες επηρεάζονται; από στρεσογόνους παράγοντες; από τρόπο ζωής ή και ακόμα από την ίδια μας τη φυλή;

Πράγματι, οι ενδοκρινολογικές δυσλειτουργίες που συνδέονται με την εκδήλωση των συχνών αυτών νόσων επηρεάζονται από στρεσογόνους παράγοντες, τον τρόπο ζωής, αλλά και από την εθνική μας καταγωγή. Η εφηβεία αποτελεί μια έντονα στρεσσογόνα περίοδο της ζωής και συνδέεται με την εμφάνιση πολλών παθολογιών, όπως παχυσαρκία, κατάθλιψη, αυτοάνοσα νοσήματα και διαταραχές της συμπεριφοράς.

  1. Πόσο έχει εξελιχθεί η έρευνα για την αντιμετώπιση των αυτοάνοσων νοσημάτων του θυρεοειδούς που σχετίζονται με την αναπαραγωγή και εμφανίζονται στην εφηβεία;

Η θυρεοειδίτιδα του Hashimoto είναι η πιο συχνή αυτοάνοση πάθηση στην πατρίδα μας, συμπεριλαμβανομένων και των εφήβων. Η διάγνωση και θεραπεία είναι εύκολες. Ειδικά στα παιδιά, η υποκατάσταση με θυροξίνη στον υποθυρεοειδισμό είναι απαραίτητη, δεδομένης της σημαντικής δράσης αυτής της ορμόνης στην λειτουργία του εγκεφάλου και στην σωματική αύξηση.

  1. Μπορούμε να μιλάμε για τρόπο πρόληψης των ενδοκρινολογικών παθήσεων;

Βεβαίως. Η παχυσαρκία και ό,τι αυτή συνεπάγεται, όπως η υπεργλυκαιμία ή ο σακχαρώδης διαβήτης  είναι απόλυτα προλήψιμη.

  1.  Διάβασα οτι έχετε ένα άπιαστο ρεκόρ. Έχετε πάνω από 1.100 δημοσιεύσεις επιστημονικων άρθρων. Επιμεληθήκατε  29 βιβλία μεταξύ των οποίων 2 διάσημους ηλεκτρονικούς τόμους και 2 εγκυκλοπαίδειες. Τι  σημαίνει για έναν άνθρωπο σε κόστος ελεύθερου χρόνου; Σας στέρησε , με λίγα λόγια, χρόνο από την οικογένειά σας ή την προσωπική σας ζωή;

 

Σίγουρα, άν και πάντα προσπάθησα να χρησιμοποιώ το χρόνο μου όσο πιο παραγωγικά γινόταν, αφήνοντας χρόνο για την οικογένεια.

 

       9.Μοιράζετε το χρόνο σας ανάμεσα στην Ελλάδα και τον υπόλοιπο κόσμο λόγω υποχρεώσεων. θα μπορούσατε να πείτε ότι η μισή καρδιά σας στην πατρίδα αναστενάζει; 

 

Όντως στενοχωρούμαι  όταν βλέπω ότι ο κόσμος προχωράει μπροστά ραγδαία, ενώ η πατρίδα ομφαλοσκοπεί.

  1. Η χώρα μας περνάει μιά διαρκή και βαθιά οικονομική κρίση. Μπορεί να γίνει αυτό αιτία για ψυχικές ασθένειες;

Οι ψυχικές ασθένειες έχουν ανέβει σημαντικά σε συχνότητα στην πατρίδα μας.  Είναι φυσικό, το χρόνιο στρες είναι μιά πρόκληση πού βγάζει απο όλους μας τις αδυναμίες μας. Απο άγχος μέχρι κατάθλιψη και απο υπέρταση μέχρι διαβήτη ή ρευματοπάθεια, όλα αυξάνουν όταν αυξάνει το στρες.  

  1. Μπορεί η συμπεριφορά των γονιών να μεταβιβάσει το άγχος στα παιδιά;

Το άγχος, η κατάθλιψη και η συμπεριφορά των γονιών σίγουρα γίνεται αισθητή από τα παιδιά.  Δεν χρειάζεται καν να μιλήσουν οι γονείς, τα παιδιά είναι συναισθηματικά συντονισμένα με τους γονείς τους και υποφέρουν όταν αυτοί υποφέρουν.

  1. Πώς μπορούμε να καταλάβουμε πότε και αν ένα παιδί έχει στρες;

Αλλαγή συμπεριφοράς, όπως απόσυρση ή θυμός, δυσκολία στον ύπνο, διαταραχή της όρεξης, ανεξήγητος πόνος στην κοιλιά ή στο κεφάλι, πτώση στους βαθμούς στο σχολείο, κά, αποτελούν σημάδια στρες στα παιδιά, τα οποία πολλές φορές δεν μπορούν να εξηγήσουν τα συναισθήματά τους όπως ένας ενήλικας.

  1. Επισκέπτεστε τα μέρη μας;  

 

Όσο μπορώ πιο συχνά και με κάθε ευκαιρία!

γράφει ο Γεώργιος Καραχάλιος