Ο «Αρίσταρχος» στον Χελμό και το Αστεροσκοπείο Κρυονερίου είναι τα δύο ελληνικά αστεροσκοπεία ανάμεσα στα οποία θα επιλέξει ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Διαστήματος για να εγκαταστήσει τον πρώτο επίγειο σταθμό του ευρωπαϊκού προγράμματος για την επόμενη γενιά τηλεπικοινωνιακών υπηρεσιών («fibre in the sky»).

Το «fibre in the sky» περιλαμβάνει υπερυψηλές ταχύτητες μετάδοσης δεδομένων με τη χρήση δορυφόρων.

Με την ολοκλήρωση των σχετικών εργασιών αναβάθμισης, ο σταθμός θα αποτελέσει κομβικό στοιχείο στη νέα γενιά δικτύων της Ευρώπης.

Τα δίκτυα αυτά συνδυάζουν τις επίγειες υποδομές με τα δορυφορικά δίκτυα, για την παροχή τηλεπικοινωνιακών υπηρεσιών με ταχύτητα άνω του 1 Gbps σε κρατικές υπηρεσίες, πολίτες και επιχειρήσεις. Οι νέες τεχνολογίες επικοινωνίας μεταξύ δορυφόρων και επίγειων σταθμών αντικαθιστούν τα ραδιοκύματα με συστήματα λέιζερ και είναι ευρύτερα γνωστές ως «fibre in the sky».

Επίσης, ανοίγουν τον δρόμο για την παροχή σύγχρονων, ποιοτικών και αξιόπιστων τηλεπικοινωνιακών υπηρεσιών σε απομακρυσμένες περιοχές. Ταυτόχρονα, σε συνδυασμό με επίγειες υποδομές όπως τα δίκτυα οπτικών ινών και τα σχεδιαζόμενα δίκτυα κινητών επικοινωνιών 5G δημιουργούν ένα ολοκληρωμένο περιβάλλον για την απρόσκοπτη μετάδοση δεδομένων ακόμα και σε ακραίες συνθήκες.

Η κατασκευή του επίγειου σταθμού στην Ελλάδα δημιουργεί νέες δυνατότητες για το επιστημονικό δυναμικό της χώρας, ενώ εκτιμάται ότι μπορεί να προσελκύσει το ενδιαφέρον για επενδύσεις τόσο από ελληνικές όσο και από ξένες εταιρείες που δραστηριοποιούνται στον τομέα των τηλεπικοινωνιών.

Όπως αναφέρει το υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης σε ανακοίνωσή του, η επιλογή των δύο ελληνικών αστεροσκοπείων έρχεται σε συνέχεια της στόχευσης που έχει υιοθετήσει η Ελλάδα για τη συμμετοχή της σε προγράμματα της ESA που αφορούν στους τομείς των τηλεπικοινωνιακών υπηρεσιών 5G και της γεωεπισκόπησης (Earth Observation).

Η συγκεκριμένη στρατηγική αναπτύχθηκε κατά τη Σύνοδο του Συμβουλίου της ESA σε Υπουργικό επίπεδο (Space19+) τον Νοέμβριο του 2019. Τον Δεκέμβριο του ίδιου έτους ο Υπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης Κυριάκος Πιερρακάκης προσυπέγραψε τη Διακήρυξη Euro QCI (Quantum Communication Infrastructure), με την οποία η Ελλάδα γίνεται μέλος της ομάδας των ευρωπαϊκών χωρών που συμμετέχουν ενεργά στην ασφάλεια νέας γενιάς για προηγμένες τηλεπικοινωνιακές υπηρεσίες.