Στις 2 τρέχοντος μηνός επέλεξεν ο Κύριος να καλέση εις την αιωνιότητα μία σπάνια μορφή καλού κἀγαθού ανδρός, έναν συμπατριώτην μας, έναν των αρχόντων της περιοχής Μεγάλης Βρύσης Καμενιάνων του Δήμου Καλαβρύτων, τον Κωνσταντίνον Παναγόπουλον του Γεωργίου και της Ευφροσύνης, γεννηθέντα τον ίδιον μήνα του έτους 1927, κάτοικον τελευταία εις Αίγιον, όπου οι οικογένειες τεσσάρων εκ των πέντε παιδιών του. 

Ήταν Ημέρα Λαμπρής. Τ’ αστέρια είχαν αρχίσει να σβήνουν με το γλυκοχάραμα, τ’ αηδόνια της περιοχής εσυνέχιζαν την νυκτερινήν συναυλίαν των, η ροδοδάκτυλος ηώς άρχιζε να αντιφεγγίζη εις τον ορίζοντα της Αγιαλείας, η ημέρα γλυκόφερνε και αυτή λαμπροφορεμένη. Όλο αυτό το ωσαννά έδειχνεν, ως να ήθελε να συνοδεύση τον Κωνσταντίνον εις την Θύραν του Παραδείσου, όπου τον ανέμεναν, οι Άγγελοι, για να τον τοποθετήσουν εις την θέσιν, η οποία του εταίριαζε.

Ο Κωνσταντίνος Παναγόπουλος, γόνος αριστοκρατικών οικογενειών, τόσον εκ πατρός, όσον και εκ μητρός, δεν ήτο δυνατόν να μην συνεχίση την οικογενειακήν παράδοσιν. Άλλωστε «η ευγένεια υποχρεοί». Εις τον ΟΜΗΡΟΝ συναντάμε το περίφημον εκείνον: «Αιέν αριστεύειν και υπείροχον έμμεναι άλλων, μηδέ γένος πατέρων  αισχυνέμεν».

Παρατίθεται φωτογραφία της Ιστορικής και γραφικής Πηγής της Μεγάλης Βρύσης εις την περιοχήν της οποίας έζησε και εμεγαλούργησεν ο μεταστάς.  

Ούτος είχε το χάρισμα εκ φύσεως να απεχθάνεται την αταξίαν, το κενόν και το άδικον, καταστάσεις, οι οποίες είναι αρνητικές και φθοροποιοί για την ύπαρξιν και την ζωήν του ανθρώπου. Ευθύς εξ αρχής αντιμετώπισε την πρώτην με την τάξιν εις την ζωήν του, το δεύτερον με την εργασίαν του και με την δημιουργίαν του και την τρίτην με την δικαιοσύνην, την υπακουήν εις τους νόμους, τους νόμους της Πολιτείας, αλλά κατά κύριον λόγον εις τον Ηθικόν νόμον.

Πέραν αυτών είχε και άριστη κοινωνική ζωή, με οδηγόν πάντα την ηθικήν και το δίκαιον. Εν δε δικαιοσύνη συλλήβδην πάσ’ αρετή ένι, κατά τον Αριστοτέλην, πράγμα το οποίον σημαίνει ότι εις την δικαιοσύνην ενυπάρχουν συγκεντρωμένες όλες οι μορφές αρετής. Αυτό είχε διδαχθεί ο εκλιπών από το οικογενειακόν του περιβάλλον και από το σχολείον του. 

Ήτο το πρώτον άρρεν τέκνον της πολυμελούς πατρικής του οικογενείας και υπήρξεν ο άμεσος βοηθός και συμπαραστάτης των γονέων του εις την ανατροφήν και σταδιοδρομίαν των υπολοίπων παιδιών.

Παρατίθεται φωτογραφία του εκλιπόντος, της οικογενειακής και κοινωνικής ζωής αυτού, καθώς και της σχέσεώς του με την Εκκλησίαν του Κυρίου.

Ήτο κατ’ ευθείαν γραμμήν τρισεγγονός του Φιλικού και πρώτου Δημογέροντος των Καμενιάνων μετά την Απελευθέρωσιν 1828, του Φώτη Γεωργακοπούλου ή Φωτοπούλου ή Φώτη του Γεωργάκη.

Παρατίθεται φωτοαντίγραφον του διορισμού του Δημογέροντος και απόσπασμα εκ της Καλαβρυτινής Επετηρίδος (Γεωργίου Παπανδρέου Γυμνασιάρχου).

«….Ενταύθα έκρινα καλόν να μνημονεύσω εγγράφου δημοσιευθέντος μετά και άλλων υπό Ασημ. Σωτ. Χαραλάμπους εν τω Αιώνι της 27 Απριλίου 1884 και φέρον χρονολογίαν της 8 Ιουνίου 1828 εν Καλαβρύτοις. εν αυτώ, εν ω παραπονούνται οι δημογέροντες της επαρχίας κατά των πιέσεων των στρατιωτικών Πετμεζαίων ανά τα χωρία, καθορίζονται σαφώς τα σέμτια της επαρχίας. διότι υπογράφουσι το προς τον Ιω. Καποδίστριαν έγγραφον τούτο….».   

Εις το απόσπασμα αυτό υπογράφει συν τοις άλλοις και ο ανωτέρω δημογέρων, ως «εκ Καμενιάνων Γεροφώτης Γεωργακόπουλος».

Τούτο προκύπτει και εκ του ΙΣΤΟΡΙΚΟΥ ΛΕΞΙΚΟΥ ΤΗΣ ΕΠΑΡΧΙΑΣ ΚΑΛΑΒΡΥΤΩΝ (Αθανασίου Τζώρτζη). 

Επίσης, ήτο κατ’ ευθείαν γραμμήν δισεγγονός του Αγωνιστού της Παλιγγενεσίας του Παναγιώτη (Πανάγου) Γεωργακοπούλου ή Φωτοπούλου. 

Παρατίθεται φωτογραφία του πολεμικού τυφεκίου (καριοφιλίου) του Παναγιώτη (Πανάγου) Γεωργακοπούλου ή Φωτοπούλου. 

Το όπλον αυτό ευρίσκεται εις την προσωπικήν συλλογήν του μεταστάντος. Είναι κομμένη η κάννη του περί τα είκοσι εκατοστά, λόγω φθοράς κατά την χρήσιν. Ως εκ τούτου λείπει η απόληξις της κάννης (κεφαλή), η οποία επαραλλήλιζε το διπλό βόλι (ζυγαριάν), άμα τη εξόδω του εκ της κάννης. Διπλό βόλι (ζυγαριά) σημαίνει δύο βόλια, τα οποία είχαν ουρά, απ’ όπου τα έδεναν με σύρμα – ένα μέτρο – και αν ένα από τα δύο βόλια της ζυγαριάς δεν εκτυπούσε τον αντίπαλον, τον έπαιρνε το σύρμα και τον έκοβε σαν σπαθί. Τα περί του τυφεκίου του Αγωνιστού Παναγιώτη (Πανάγου) Γεωργακοπούλου-Φωτοπούλου, είναι αφήγημα του παππού μου Φωτοπούλου-Παναγοπούλου Ιωάννου, όντος εγγονού του προαναφερομένου Αγωνιστού κατ’ ευθείαν γραμμήν.   

Ενταύθα οφείλω να επισημάνω ότι οι προαναφερόμενοι Φώτης και Παναγιώτης (Πανάγος) ήσαν πατέρας και γυιος, πιστοί εις τον όρκον της Φυλής μας – μετά την άλωσιν της Κωνσταντινουπόλεως – με το γνωστόν: «σώπασε Κυρά Δέσποινα και μην πολυδακρύζεις, πάλι με χρόνια με καιρούς, πάλι δικά μας θἄναι».

Ύστερα απ’ αυτό προσέφεραν τα πάντα για την Απελευθέρωσιν.    

Ο Πανάγος, μοναδικό παιδί του Δημογέροντος Φώτη Γεωργακοπούλου ή Φωτοπούλου και της Φλωρούς, ήλθεν εις γάμου κοινωνίαν μετά της Ρεβέκκας Παρασκευοπούλου, της Αρχοντοπούλας, κόρης του Φιλικού Αλεξάνδρου Παρασκευοπούλου εκ Δροβολοβού και απέκτησαν επτά αγόρια και τέσσαρες θυγατέρες: 

– Γεώργιον ή Γεωργάκην, ο οποίος σκοτώθηκε εις το Κακό Λαγκάδι, άνωθεν του χωριού, ενώ εκλάριζε το αιγοποίμνιόν του.

– Φώτην ή Γεροφώτην.

– Κωνσταντίνον ή Κωστιάν, παππού του άρτι εκλιπόντος Κωνσταντίνου.

– Αλέξανδρον ή Γεροαλέξην, ο οποίον έφερε το όνομα του παππού του εκ μητρός.

– Αντώνιον ή Αντωνάκην.

– Γεώργιον ή Γεωργάκην, προπάππον του γράφοντος. Έφερε το όνομα του Γενάρχη και του κατά τ’ ανωτέρω φονευθέντος αδελφού του.  

– Δημήτριον ή Δημητράκην.

– Ελένην, σύζυγον του Παναγιωτάκη του Ανδριοπούλου, εκ Κερασιάς Καλαβρύτων. 

– Γαριφαλιάν ή Γαρούφω, σύζυγον του ομοχωρίου μας Θεοδωρακοπούλου Θεοδώρου.

– Σταματίαν ή Σταμάτα, σύζυγον Σοφιανοπούλου Χρήστου εκ Δροβολοβού Καλαβρύτων και 

– μίαν εισέτι, το όνομα της οποίας δεν γνωρίζω. Το μόνον που γνωρίζω είναι το ότι ήτο παντρεμένη εις Ποδογοράν, νυν Πουρναριάν, Γορτυνίας.

Εν ευθέτω χρόνω θα κάνω λόγον για το συνοικέσιον Πανάγου – Ρεβέκκας.

Τώρα εις ό,τι αφορά την προσφοράν του Παναγιώτη ή Πανάγου προς την Πατρίδα παραθέτω τα ακόλουθα:

[«Γεωργακόπουλος Παναγιώτης: (ή Φωτόπουλος), από Καμενιάνους Καλαβρύτων. Στο φάκελλό του στο μητρώο αγωνιστών του 1821 στην Εθν. Βιβλ. αναφέρεται με Α.Μ. 17569 ως στρατιώτης και εκεί υπάρχει αίτησή του που συντάχθηκε στα Καλάβρυτα στις 7 9βρίου 1846 και απευθυνόταν προς τον Έπαρχο Καλαβρύτων από τον οποίο ζητούσε να την διαβιβάσει μετά του συνημμένου πιστοποιητικού προς την αρμόδια επί των Θυσιών και Αγώνων επιτροπή για να του δοθεί αμοιβή για τους αγώνες του. Συνημμένο υπάρχει πιστοποιητικό με ημερομηνία 6 9βρίου 1846 το οποίο υπογράφει ο Β. Πετιμεζάς, στο οποίο αναφέρεται ότι ο Παναγιώτης Φωτόπουλος ή Γεωργακόπουλος καταγόταν από τους Καμενιάνους Καλαβρύτων, ότι αγωνίστηκε για την πατρίδα υπό τις διαταγές του περιοδικώς από το 1821 έως το 1828, ως υπαξιωματικός και ότι έλαβε μέρος στις μάχες Καλαβρύτων, Πατρών, Σαραβαλίου, Γεροκομείου όπου πληγώθηκε στο αριστερό του χέρι, Ακράτας, Κορίνθου, Άργους, Δερβενακίων και άλλες όπου επολέμησε με πίστη, αφοσίωση και γενναιότητα. Προστίθεται ότι κατά το διάστημα αυτό δεν έλαβε κάποια αποζημίωση και του χρεωστούνται οι μισθοί του. Πρόκριτος Καλαβρύτων, υπογράφει με άλλους στις 11 Οκτωβρίου 1831 από Καλάβρυτα, συλλυπητήρια επιστολή για τη δολοφονία του Ι. Καποδίστρια (Γ.Α. Κ. Βλαχογιάννη, Φ. 94). Αγωνιστής του 1821 που αναφέρεται και ως Φωτόπουλος Παναγιώτης με καταγωγή από τους Καμενιάνους, επολέμησε στην Πάτρα (Παπαδόπουλος εις περ. Άμπελος, τ. 10, 1957) (Τριανταφύλλου, Λεξ. 2218)». 

  Την ίδιαν επιστολήν υπογράφει και ο πατέρας του Γεωργακοπούλου ή Φωτοπούλου Παναγιώτη Γεωργακόπουλος Φώτιος. 

(ΙΣΤΟΡΙΚΟΝ ΛΕΞΙΚΟΝ ΤΗΣ ΕΠΑΡΧΙΑΣ ΚΑΛΑΒΡΥΤΩΝ Αθανασίου Τζώρτζη), ο οποίος ευγενώς μου προσέφερε τα στοιχεία].       

Ο πατέρας του εκλιπόντος είχεν εις το ενεργητικόν του πολλά χρόνια συμμετοχής εις πολεμικές επιχειρήσεις, αρχής γενομένης εκ του Β΄ Βαλκανικού Πολέμου.

Ο ίδιος ο Κωνσταντίνος, παρά το νεαρόν της ηλικίας του κατά τις χαλεπές ημέρες, τις οποίες διήλθεν ο τόπος μας και η Χώρα μας γενικώτερον, εκράτησε τον εαυτόν του μακράν κάθε αναμείξεως, δι’ ὅ εστέφθη με τίτλους και περγαμηνές του άριστου οικογενειάρχη και πνευματώδους συμπατριώτη.

Ότε ήλθεν το πλήρωμα του χρόνου, ενυμφεύθη την Βασιλικήν Παναγοπούλου εξ Αγριδίου Αροανίας Καλαβρύτων, κόρην Πατριαρχικής οικογενείας, έλκουσας την καταγωγήν από τους Καμενιάνους, μετά της οποίας απέκτησε λαμπράν πολυμελή οικογένειαν.

Η Βασιλική ήτο εκ πλαγίου εγγονή του Πανοσιολογιωτάτου Αρχιμανδρίτη Δανιήλ Παναγοπούλου, εις τον οποίον είχαν ανατεθεί επί σειράν ετών τα καθήκοντα του Επισκοπικού αντιπροσώπου του Επισκοπικού Θρόνου Ηλείας.

Η Εφημερίδα των Καλαβρύτων είχε γράψει: «Από ετών ενεφανίσθη εις τον Ηλειακόν ορίζοντα μία νεαρά ευγενής φυσιογνωμία, ο σήμερον Αρχιμανδρίτης κ. Δανιήλ Παναγόπουλος, έλκων το γένος εκ της καλλίστης και Ελληνικωτάτης οικογενείας των Καμενιάνων των Καλαβρύτων, εκ της οποίας πολλοί καλοί βλαστοί υπάρχουσιν εις διάφορα μέρη ως και εν τη ημετέρα πόλει εργαζόμενοι τον τίμιον αγώνα της ζωής». 

Παρατίθεται φωτογραφία του τότε Ιεροδιακόνου Δανιήλ Παναγοπούλου εν μέσω συμπολεμιστών του Καμενιανιτών κατά τον ατυχή Ελληνοτουρκικόν πόλεμον 1897: 

Δεξιά του ο Κωνσταντίνος Παπαπαναγιώτου. Αριστερά του ο Δημήτριος Καλογερόπουλος, μετέπειτα εφημέριος και δάσκαλος των χωριών Καμενιάνων, Δροβολοβού και Δεσινού.

Η φωτογραφία ειλημμένη εκ του Αρχαιολογικού Μουσείου Καμενιάνων.

Τώρα που ολόκληρος η Ανθρωπότης περνά θολό ποτάμι, Θεία Βουλήσει και Χάριτι, ενεδύθη το τετιμημένον ράσον ο Ιερολογιώτατος Αλεξόπουλος Σπυρίδων, έλκων την καταγωγήν από Καμενιάνους και Λεύκαν Καλαβρύτων, εκ πλαγίου τρισεγγονός του προμνησθέντος Πανοσιολογιωτάτου π. Παναγοπούλου Δανιήλ, κάτοικος Αιγίου. Ο Ιερολογιώτατος Αλεξόπουλος Σπυρίδων εις το ένα χέρι κρατάει τον Όμηρον και εις το άλλον το Ευαγγέλιον. Είναι το δίπτυχον Εκκλησίας – Ιστορίας, το οποίον ωρισμένοι προσπαθούν να διαρρήξουν δι’ ευνοήτους λόγους. «…. σαν βλέπουν διάκους με σπαθιά, παπάδες με ντουφέκια ….». 

Είναι απόσπασμα εκ του αφιερωμένου εις τον Μεγάλου Ξεσηκωμού του Γένους. Τώρα βιώνομε το καινούργιον ’21. Ευτυχώς που ο Κλήρος μας διαθέτει πλούσιον πνευματικόν οπλοστάσιον, Θείαν Εντολήν και Φώτισιν.       

Προσευχόμεθα εις Κύριον, όπως τάξη τον μεταστάντα Κωνσταντίνον Παναγόπουλον εν Σκηναίς Δικαίων, τον συναριθμήση μετά των Αγίων και χαρίση εις του απογόνους του την εξ Ύψους Παρηγορίαν.  

Φωτόπουλος Δ. Γεώργιος-Γεωργάκης

Εκ Μεγάλης Βρύσης Καμενιάνων Καλαβρύτων