Ομιλία της βουλευτού Αχαΐας ΣΥΡΙΖΑ, Σίας Αναγνωστοπούλου, στην Ολομέλεια της Βουλής, κατά τη συζήτηση επί των αναθεωρητέων διατάξεων του Συντάγματος, σύμφωνα με τα άρθρα 110 του Συντάγματος και 119 του Κανονισμού της Βουλής.

Αναλυτικά η ομιλία:

«Βρισκόμαστε στην τελική ευθεία, μίας πολύ σημαντικής κοινοβουλευτικής διαδικασίας που είναι η συνταγματική αναθεώρηση. Θέλω και από αυτό το βήμα να πω πόσο σημαντική ήταν η δουλειά και της επιτροπής της προτείνουσας Βουλής και του τότε προέδρου κ. Παρασκευόπουλου και του αντιπροέδρου κ. Τραγάκη αλλά και μελών που δεν είναι πια σε αυτή τη Βουλή, όπως ο κ. Δουζίνας. Όπως και σε αυτή τη δεύτερη αναθεωρητική Βουλή, με τον κ. Στυλιανίδη ως πρόεδρο, την κ. Αχτσιόγλου ως αντιπρόεδρο κλπ, έγιναν παραγωγικές και δημιουργικές συζητήσεις.

Η αναθεώρηση του συντάγματος πάντα είναι μία σημαντική και κορυφαία στιγμή. Ειδικά αυτή τη στιγμή που είμαστε στο κατώφλι της εξόδου από μία τραυματική περίοδο όπως ήταν η οικονομική κρίση και από την άλλη στο κατώφλι της επετείου των 200 χρόνων από την Ελληνική Επανάσταση. Άρα αυτή και η προηγούμενη Βουλή, δεν είχε τίποτε άλλο να κάνει παρά να πάρει τις εμπειρίες, αυτά που συνέβησαν στη δύσκολη περίοδο της κρίσης και να συνομιλήσει και με το μέλλον αλλά κυρίως με αυτή τη μεγάλη διαδρομή του Ελληνικού Κράτους επί 200 σχεδόν χρόνια. Ήταν λοιπόν μία δύσκολη, συνθετική και δημιουργική διαδικασία η οποία βέβαια έχει να κάνει πάντα με διακυβεύματα στο παρόν και στο μέλλον.

Άκουσα λοιπόν σήμερα από όλους τους ομιλητές και ομιλήτριες της ΝΔ ότι χάσαμε μία μεγάλη ευκαιρία για την πρόοδο, που ήταν η αναθεώρηση του άρθρου 16 του Συντάγματος. Το θέμα είναι από ποια μεριά, προς όφελος ποιων και πως κοιτάει κανείς την πρόοδο. Σε μία περίοδο παγκοσμιοποίησης, οικονομικής κρίσης ή ύφεσης που μπορεί να ξαναυπάρξει σε παγκόσμιο επίπεδο, μία συνταγματική αναθεώρηση καταρχάς-όπως έχουν πει όλοι οι μεγάλοι συνταγματολόγοι αυτού του τόπου- προσφέρει θέσεις μάχης για την ίδια την κοινωνία, θέσεις μάχης για να μπορεί να προστατεύσει τον εαυτό της. Πρόοδος λοιπόν θα ήταν η αναθεώρηση του άρθρου 16-σύμφωνα με τη ΝΔ- για τα ιδιωτικά πανεπιστήμια. Και ερωτώ: Δεν είναι πρόοδος η αναθεώρηση του άρθρου 3 του Συντάγματος, σχέσεις Κράτους-Εκκλησίας; Πόσα χρόνια, πόσες δεκαετίες από το 19ο αιώνα μέχρι σήμερα, πόσο μελάνι έχει χυθεί για τις σχέσεις Κράτους-Εκκλησίας. Άκουσα όμως κάποιους ομιλητές της ΝΔ να μας αποκαλούν ιδεοληπτικούς γι΄ αυτό το θέμα. Ιδεοληπτικός δηλαδή ο Κοραής. Ιδεοληπτικός ο Ρήγας Φεραίος, ιδεοληπτικοί όλοι οι μεγάλοι διανοητές αυτής της χώρας, κατά τη Νέα Δημοκρατία.

Δεύτερον, πρόοδος δεν θα ήταν η αναθεώρηση του άρθρου 5 που διευρύνει τα ανθρώπινα δικαιώματα; Αν ο μεγάλος συνταγματολόγος έλεγε ότι η συνταγματική αναθεώρηση δεν κάνει τίποτε άλλο από να εγκοιτώνει την κοινωνική ύλη, δηλαδή να ξαναβάζει ή να διευρύνει την κοίτη του ποταμού για να μπει κοινωνική υλη, είναι δυνατόν εν έτη 2019 να μην αναθεωρείται το άρθρο 5 σε ότι αφορά τη διεύρυνση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων χωρίς κριτήρια φύλου, σεξουαλικού προσανατολισμού, ταυτότητας φύλου; Ειδικά σε μία εποχή που παρατηρούμε αυξημένες γυναικοκτονίες, που γίνονται δολοφονίες ανθρώπων λόγω σεξουαλικού προσανατολισμού ή ταυτότητας φύλου –αναφέρομαι στον Ζακ Κωστόπουλο- αυτοί οι άνθρωποι, αυτοί οι πολίτες δεν μπορούν να γίνουν ορατοί στο συνταγματικό πεδίο; Να έχουν μία ενισχυμένη θέση μάχης;

Τρίτον, πρόοδος δεν θα ήταν η απλή αναλογική; Δεν θα ήταν η διεύρυνση και η δημιουργία διαύλων επικοινωνίας ανάμεσα στην κοινωνία και στους θεσμούς της αντιπροσωπευτικής δημοκρατίας; Ένα πράγμα που έχει κάνει η παγκοσμιοποίηση –και το λένε οι μεγαλύτεροι διανοητές, δεν το λέμε εμείς στον ΣΥΡΙΖΑ- είναι ότι όσο τα κέντρα λήψης αποφάσεων  γίνονται πολύ πιο υπερεθνικά, υπερεδαφικά τόσο αποξενώνονται οι κοινωνίες από αυτά, και έτσι ανεβαίνει η ακροδεξιά. Άρα αυτό που χρειάζεται είναι η ενίσχυση των δίαυλων άμεσης διαπραγμάτευσης της κοινωνίας με τους αντιπροσωπευτικούς θεσμούς. Αυτό δεν είναι πρόοδος; Δεν είναι μία σημαντική θέση μάχης για την κοινωνία;

Η μη αναστολή των κοινωνικών δικαιωμάτων λοιπόν, το να κατοχυρώνονται στο Σύνταγμα τα κοινωνικά αγαθά, τα δημόσια αγαθά, υγεία, νερό κ.α., δεν είναι πρόοδος; Δεν είναι σημαντικές προωθητικές θέσεις μάχης για μία κοινωνία για να μπορεί να υπερασπιστεί τον εαυτό της σε κρίσιμες περιόδους και όχι μόνο αλλά και ακόμα περισσότερο να μπορεί να υπάρχει, να έχει τα εργαλεία εν δυνάμει για να υπερασπιστεί τον ίδιο της τον εαυτό. Μιλάτε συνεχώς για ασφάλεια και προστασία. Προστασία δεν είναι τα ανθρώπινα δικαιώματα για εσάς, προστασία είναι μονίμως κάτι άλλο.

Κλείνω με το άρθρο 86 και την ερμηνευτική δήλωση την οποία ζητήσαμε και δεν έγινε δεκτή. Γιατί έχει σημασία μία τέτοια ερμηνευτική δήλωση ακριβώς αυτή τη χρονική στιγμή; Βγαίνοντας από μία τραυματική περίοδο –και αυτό το λέμε οι ιστορικοί πάντα- έχοντας μία μεταβατική περίοδο μέχρι την κανονικότητα, διότι δεν έχουμε επαναφορά της κανονικότητας με ένα στρίψιμο απλώς του διακόπτη, χρειάζεται στοιχειώδες αίσθημα δικαιοσύνης και δικαίωσης. Αυτό θα έπρεπε να αποτυπωθεί σε αυτή τη συνταγματική αναθεώρηση.

Τέλος, επειδή το άκουσα από πολλούς σήμερα, άρθρο 101 παράγραφος 2 και 4 για την αυτοδιοίκηση, νησιωτικές και ορεινές περιοχές. Αν κοπτόμεθα όλοι για τη δημογραφική κατάσταση της χώρας, για τις ιδιαιτερότητες στην νησιωτική και ορεινή περιοχή, πρέπει να δοθεί η δυνατότητα διοικητικής αυτοτέλειας, διοικητικού προσδιορισμού αυτών των περιοχών για να αντιμετωπιστούν τέτοια προβλήματα.

Θεωρώ ότι χάθηκε μία ευκαιρία, παρόλο που γίνονται κάποια βήματα, για μία συνταγματική αναθεώρηση που θα μπορούσε να συνομιλήσει με αυτό που διατυμπανίζουμε όλοι μας, τον εορτασμό της επετείου των 200 χρόνων από την Ελληνική Επανάσταση».