Ο σέρφερ που παραλίγο να χάσει τη ζωή του από καρχαρία το 2014 παρουσιάζει το «Σώστε αυτόν τον καρχαρία» αποκλειστικά στο Viasat Nature.Στη σειρά ντοκιμαντέρ «Σώστε αυτόν τον καρχαρία», η οποία κάνει πρεμιέρα στις 7 Ιουνίου στο Viasat Nature στις 21:05, ο Μικ Φάνινγκ, τρεις φορές πρωταθλητής στο σερφ και οικολόγος, έρχεται αντιμέτωπος με τους φόβους του και, με τη βοήθεια κορυφαίων ειδικών, κάνει τα πάντα για να σώσει από τον αφανισμό τους καρχαρίες, τους εμβληματικούς αυτούς θαλάσσιους κυνηγούς. Ο Φάνινγκ ταξιδεύει σε όλο τον κόσμο για να βρει τις πιο πρόσφατες μελέτες που αποδεικνύουν ότι οι καρχαρίες και οι άνθρωποι μπορούν να συνυπάρξουν αρμονικά. Εδώ θα μάθετε περισσότερα για τον Φάνινγκ, αλλά και θα αποκαταστήσουμε μερικές παρανοήσεις σχετικά με τους καρχαρίες.

Ο άνθρωπος που έδωσε γροθιά σε ένα καρχαρία

Ο Μικ Φάνινγκ γεννήθηκε στο Περθ της Αυστραλίας και ξεκίνησε το σεφ σε ηλικία 3 ετών, ενώ όταν συμπλήρωσε τα 20 είχε ήδη γίνει επαγγελματίας σέρφερ. Το 2002 κατέκτησε το βραβείο Rookie of the Year και το 2007, το 2009 και το 2013 το παγκόσμιο πρωτάθλημα World Tour. Ωστόσο, έγινε ευρέως γνωστός το 2015. Στις 19 Ιουλίου δέχθηκε επίθεση από καρχαρία στο Τζέφρις Μπέι στη Νότια Αφρική. Εκείνη τη μέρα, ο Φάνινγκ προετοιμαζόταν για τους τελικούς του J-Bay Open. Είδε ότι ο καρχαρίας κολυμπούσε δίπλα του και ενστικτωδώς του έδωσε μια γροθιά και στη συνέχεια προσπάθησε να προστατεύσει τον εαυτό του τοποθετώντας τη σανίδα του ανάμεσα στον ίδιο και στον καρχαρία. Ο φονικός θηρευτής δάγκωσε το λουρί της σανίδας και έτσι ο Φάνινγκ μπόρεσε να κολυμπήσει προς την ακτή. Ευτυχώς, ένας συναθλητής του Αυστραλού σέρφερ καθώς και οι διοργανωτές τρόμαξαν τον καρχαρία πριν αυτός αρχίσει να καταδιώκει τον Φάνινγκ, ο οποίος επανήλθε στην αγωνιστική δράση μέσα σε λιγότερο από μία εβδομάδα από το συμβάν. Παρόλα αυτά, το περιστατικό αυτό επηρέασε τόσο πολύ τη ζωή ώστε ξεκίνησε να μελετά διεξοδικά τη ζωή των καρχαριών προκειμένου να ξεπεράσει τον φόβο του και να πείσει τον κόσμο ότι τα συγκεκριμένα πλάσματα χρειάζονται τη βοήθειά μας..

Καρχαρίες: θύματα των κυνηγών και των προκαταλήψεων

Επικρατούν πολλές παρανοήσεις σχετικά με τους καρχαρίες μέσω των οποίων σχηματίζεται μια ελάχιστα κολακευτική εικόνα για αυτούς τους ολοένα και πιο ευάλωτους κατοίκους του ωκεανού. Υπάρχουν 370 γνωστά είδη καρχαρία, όμως το 80 % εξ αυτών δεν μπορεί να βλάψει τους ανθρώπους. Ακόμα και η διατροφή του μεγαλύτερου καρχαρία, του φαλαινοκαρχαρία, αποτελείται κυρίως από πλαγκτόν. Για τα δε είδη καρχαρία που είναι όντως επικίνδυνα για εμάς, ο άνθρωπος δεν αποτελεί στην πρωτεύουσα πηγή τροφής. Και όταν επιτίθενται στους ανθρώπους, αυτό συμβαίνει επειδή τους μπερδεύουν με το αγαπημένο τους θήραμα, τις φώκιες. Δεν αποτελεί τυχαία σύμπτωση το γεγονός ότι σχεδόν το 50% των επιθέσεων σε ανθρώπους αφορά σέρφερς, διότι το σχήμα της σανίδας παραπέμπει σε εκείνο της φώκιας. Στην πραγματικότητα, οι καρχαρίες πλησιάζουν τους ανθρώπους λόγω της περιέργειας τους και όχι επειδή έχουν ο σκοπό να κυνηγήσουν. Ακόμα ωστόσο και σε αυτή την τελευταία περίπτωση, το 85% των επιτιθέμενων επιβιώνει.

Μία από τις μεγαλύτερες παρανοήσεις, λοιπόν, έχει να κάνει με το ότι οι καρχαρίες σκοτώνουν πολλούς ανθρώπους. Όπως εξηγήσαμε, κάτι τέτοιο δεν ισχύει: κατά μέσο όρο πεθαίνουν 10 άνθρωποι το χρόνο από επιθέσεις καρχαρία, αριθμός μικρότερους από όσους σκοτώνονται σε έναν χρόνο από κεραυνό.

Από την άλλη μεριά, 100 εκατομμύρια καρχαρίες θανατώνονται κάθε χρόνο από τους ανθρώπους, άλλοτε εξαιτίας των πολύτιμων πτερυγίων τους και άλλοτε λόγω λάθους κατά τη διάρκεια της αλιείας. Σύμφωνα με το εκπαιδευτικό site PhysOrg, 355  According to the educational news portal PhysOrg, 355 είδη καρχαριών και σελαχίμορφων ανήκουν στις κατηγορίες των ευάλωτων, απειλούμενων και σοβαρώς απειλούμενων ειδών. Τα τελευταία χρόνια, καρχαρίες όπως ο ρυχγοκαρχαρίας (ο οποίος έχει εντοπιστεί και στις ελληνικές θάλασσες), ο υφαλοκαρχαρίας της Καραϊβικής ή ο κίτρινος καρχαρίας θεωρούνται απειλούμενα είδη. Το 2014 ο αριθμός των ειδών καρχαριών και σελαχίμορφων που χαρακτηριστήκαν ως σοβαρώς απειλούμενα είδη ήταν 25, ενώ τώρα έχει φτάσει τα 76, δηλαδή το 36% όλων των ειδών από καρχαρίες και σελαχίμορφα.

Γιατί χρειαζόμαστε τους καρχαρίες

Σύμφωνα με όσα ανακάλυψε ο Φάνινγκ, οι καρχαρίες είναι πολύ σημαντικά μέλη του οικοσυστήματος: βρίσκονται στην κορυφή των θηρευτών στους ωκεανούς. Επιπλέον, παρέχουν τροφή σε άλλα είδη, ενώ ελέγχουν πολλές πτυχές τη θαλάσσιας άγριας ζωής, η οποία αν αναπτυχθεί υπέρμετρα είναι δυνατό να οδηγήσει μέχρι και σε οικολογική καταστροφή. Για παράδειγμα, οι καρχαρίες τρέφονται, ανάμεσα στα άλλα, και με ένα είδους σκάρου (παπαγαλόψαρο) που ζει στην Καραϊβική και τρώει τα φύκια από τα κοράλλια. Αυτή τη στιγμή, οι κοραλλιογενείς ύφαλοι καταστρέφονται με επικίνδυνους ρυθμούς: μέσα σε 50 χρόνια έχει καταστραφεί το 50% εξ αυτών σε ολόκληρο τον κόσμο, ενώ, όπως σημειώνουν οι επιστήμονες, το 90% των υφάλων θα έχει χαθεί μέχρι το 2050, με αποτέλεσμα να απειλείται όχι μόνο το 25% όλων των θαλάσσιων ειδών, αλλά και τον βιοπορισμό περίπου ενός δισεκατομμυρίου ανθρώπων. Φυσικά, οι καρχαρίες δεν μπορούν να αποτρέψουν αυτή την καταστροφή, αλλά, ως μέρος του οικοσυστήματος, μπορούν να συμβάλλουν στην επιβράδυνσή της.

Κατά τη διάρκεια των ταξιδιών του, στις Μπαχάμες, στο Μαϊάμι και σε άλλα μέρη, ο Μικ Φάνινγκ αντιλήφθηκε όλα τα παραπάνω. Επίσης, στη διάρκεια των καταδύσεών του συνάντησε εσκεμμένα έναν μεγάλο λευκό καρχαρία. Αυτό το έκανε για να ξεπεράσει τους φόβους του και για να συνειδητοποιήσει πόσο σημαντικό είναι για τους ανθρώπους δουν με διαφορετικό τρόπο αυτά τα εμβληματικά πλάσματα της θάλασσας. 

Παρακολουθείστε το ντοκιμαντέρ «Σώστε αυτόν τον καρχαρία» αποκλειστικά στο Viasat Nature.