Τους 350 φτάνουν οι ασθενείς με AIDS που παρακολουθούνται στη Μονάδα Αναφοράς του Πανεπιστημιακού Νοσοκομείου της Πάτρας.
Ο καθηγητής, υπεύθυνος της Μονάδας και αντιπρόεδρος της Ελληνικής Εταιρείας Μελέτης και Αντιμετώπισης του AIDS Χαράλαμπος Γώγος μιλώντας στην «Π» με αφορμή τη μεθαυριανή Παγκόσμια Ημέρα κατά του AIDS επισημαίνει ότι δεν πρέπει να εφησυχάζουμε. Οι επαγγελματίες υγείας να πείθουν για την ανάγκη εξέτασης στις ευάλωτες ομάδες. Είναι ενδεικτικό ότι το ποσοστό των νέων διαγνώσεων ατόμων αλλοδαπής εθνικότητας τείνει να αυξάνεται σταθερά μετά το 2015, φθάνοντας το 2019 το 43%.
Συνέντευξη
στη
Μαρίνα Ριζογιάννη
Δικαιολογείται ο εφησυχασμός που υπάρχει σχετικά με το AIDS; Γιατί καλλιεργήθηκε αυτό το κλίμα; Οφείλεται και στο γεγονός ότι υπάρχει πλέον θεραπευτική δυνατότητα;
Η αλήθεια είναι πως τα τελευταία χρόνια υπάρχει εφησυχασμός σε σχέση με το HIV/AIDS. Σε κάποιο βαθμό αυτό οφείλεται στις κοσμογονικές αλλαγές που έχουν γίνει σε σχέση με την αντιρετροϊκή θεραπεία, η οποία πλέον είναι εύκολη (1 χάπι την ημέρα), εξαιρετικά αποτελεσματική (ανταπόκριση > 90%) και χωρίς ιδιαίτερες επιπλοκές, σε αντίθεση με τις παλιές δύσκολες θεραπείες με πολλά χάπια και πολλές παρενέργειες. Είναι πλέον σαφές ότι το προσδόκιμο επιβίωσης των HIV (+) ασθενών πλησιάζει αυτό του γενικού πληθυσμού, υπό την προϋπόθεση ότι ο ασθενής έχει άριστη συμμόρφωση και παρακολούθηση. Η έγκαιρη χορήγησή της συνδέεται, σε ατομικό επίπεδο, με τη μείωση της νοσηρότητας και της θνητότητας της νόσου και, σε επίπεδο δημόσιας υγείας, με την ελάττωση της μεταδοτικότητας και την συνακόλουθη αναχαίτιση της επιδημίας.
Από την άλλη, βρισκόμαστε ακόμα μακριά από την οριστική ίαση, υπάρχει πάντα το πρόβλημα των μακροχρόνιων επιπλοκών της θεραπείας, οι συν-νοσηρότητες, ο καρδιαγγειακός κίνδυνος, τα επί πλέον προβλήματα από τη γήρανση των ασθενών, θέματα δημόσιας υγείας, το πρόβλημα του «στίγματος» κ.λ.π. Τέλος, σε παγκόσμιο επίπεδο, μη ξεχνάμε ότι σύμφωνα με τις εκτιμήσεις του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας, το 2018 ζούσαν με τον HIV περίπου 37,9 εκατομμύρια άτομα, με 1,7 εκατομμύρια νέες μολύνσεις στο έτος, αριθμός που απέχει σημαντικά από τους στόχους που έχουν τεθεί για τον έλεγχο της πανδημίας του AIDS μέχρι το 2030.
Αναδυόμενα προβλήματα και στη χώρα μας τελευταία αποτελεί η αύξηση των λοιπών σεξουαλικώς μεταδιδόμενων νοσημάτων και ιδιαίτερα της σύφιλης, καθώς και το νέο ανησυχητικό φαινόμενο των υψηλών ποσοστών χρήσης chemsex (χρήση ψυχοδραστικών ουσιών μεθαμφεταμίνης, μεφεδρόνης, GHB / GBL, κοκαΐνης και κεταμίνης με σκοπό το σεξ) και στην Ελλάδα μεταξύ οροθετικών ανδρών που κάνουν σεξ με άνδρες (ΑΣΑ). Και φυσικά μη ξεχνάμε το σοβαρό θέμα της πρόσβασης στη διάγνωση, θεραπεία και μακροχρόνια φροντίδα υγείας χρηστών εξαρτησιογόνων ουσιών και ευάλωτων ομάδων και μετακινούμενων πληθυσμών.
Ποια είναι η εικόνα στη χώρα μας; Υπάρχουν στοιχεία για την περιοχή μας;
Στην Ελλάδα, μετά από μια σταθεροποιητική τάση την τελευταία τριετία, παρατηρήθηκε ελάττωση του αριθμού νέων διαγνώσεων της HIV λοίμωξης (4,4 άτομα ανά 10.000 πληθυσμού) μετά από μια δεκαετία (4,8-9,2 ανά 10.000 πληθυσμού). Αξίζει να σημειωθεί ότι η μείωση σε άτομα Ελληνικής προέλευσης είναι ακόμα μεγαλύτερη (266 σε σχέση με 378-749 νέες διαγνώσεις την τελευταία δεκαετία). Κυρίαρχος τρόπος μετάδοσης παραμένει η σεξουαλική επαφή μεταξύ ανδρών (ΑΣΑ) χωρίς προφύλαξη (41,9%), ενώ ακολουθεί η ετεροφυλοφιλική σεξουαλική επαφή (28,6%) και η χρήση ενδοφλέβιων εξαρτησιογόνων ουσιών (ΧΕΝ) (8,3%). Ανησυχητικό στοιχείο αποτελεί η αύξηση σε ετερεοφυλόφιλους και τα υψηλά ποσοστά (περίπου 50%) θυστερημένης διάγνωσης της HIV λοίμωξης (CD4+Τ- λεμφοκύτταρα<350 clls/). Αν και ο αριθμός των νέων διαγνώσεων στους χρήστες ενδοφλέβιων εξαρτησιογόνων ουσιών έχει μειωθεί σημαντικά συγκριτικά με την περίοδο της επιδημίας του 2011-2013, ωστόσο δεν έχει προσεγγίσει τα προ της επιδημίας επίπεδα. Το ποσοστό των νέων διαγνώσεων ατόμων αλλοδαπής εθνικότητας τείνει να αυξάνεται σταθερά μετά το 2015, φθάνοντας το 2019 το 43%, με άτομα κυρίως από χώρες της Υποσαχαρίου Αφρικής και της Κεντρικής Ευρώπης.
Στην Μονάδα μας παρακολουθούνται περίπου 350 ασθενείς, αλλά προέρχονται από πολλές περιοχές της χώρας και έτσι δε μπορούμε να έχουμε επιδημιολογικά στοιχεία για την περιοχή μας.
Ποιά είναι η κατάσταση σε σχέση με την παρακολούθηση των ασθενών στην Ελλάδα; Υπάρχουν προβλήματα;
Στην Ελλάδα η πρόσβαση των ασθενών στη θεραπεία είναι ελεύθερη, δεν υπάρχουν δε περιορισμοί στο είδος της θεραπευτικής αγωγής που ο υπεύθυνος λοιμωξιολόγος θα επιλέξει. Οι ασθενείς παρακολουθούνται πολύ αποτελεσματικά από τις Μονάδες Λοιμώξεων που υπάρχουν στη χώρα, μεταξύ των οποίων και η Μονάδα του ΠΓΝ Πατρών.
Πρέπει να αναφέρουμε όμως εδώ πως τα τελευταία 5 περίπου χρόνια, όπως και η Ελληνική Εταιρεία Μελέτης και Αντιμετώπισης του AIDS (ΕΕΜΑΑ) έχει επανειλημμένως αναφέρει, έχουν δημιουργηθεί πολλαπλές δυσκολίες, όπως τα προβλήματα με τις καθυστερήσεις στη μέτρηση ιϊκού φορτίου και τον προσδιορισμό γονοτυπικής αντοχής, ενώ παράλληλα πολλές Μονάδες Λοιμώξεων, λόγω σημαντικών ελλείψεων, υπολειτουργούν και χρειάζονται άμεση στελέχωση. Η Μονάδα μας στην Πάτρα έχει σε μικρότερο βαθμό τα προβλήματα αυτά, λόγω του σημαντικού αριθμού λοιμωξιολόγων που διαθέτει και των πιό τακτικών μετρήσεων του ιϊκού φορτίου και των γονότυπων. Οφείλει η πολιτεία να επιλύσει τάχιστα τα προβλήματα αυτά, με στελέχωση των μονάδων και εξασφάλιση της ροής των εξετάσεων.
Επίσης σε αναμονή είναι η χορήγηση της Prep (προφυλακτικής αγωγής) η οποία διεθνώς έχει μειώσει σημαντικά τις μολύνσεις μεταξύ ανδρών που κάνουν σεξ με άνδρες και πρέπει να θεσμοθετηθεί και στη χώρα μας.
Υπάρχει κινητικότητα και ανησυχία; Έρχεται κόσμος στο νοσοκομείο να κάνει τη σχετική εξέταση και πού βρισκόμαστε σε σχέση με την πρόσβαση στη διάγνωση της HIV λοίμωξης;
Η προσέλευση του κόσμου στα Νοσοκομεία για εξέταση παραμένει σταθερή, στόχος μας όμως είναι η ενημέρωση και ευαισθητοποίηση των επαγγελματιών υγείας και του κοινού στην ανάγκη εξέτασης για ΗIV και, κυρίως, η πρόσβαση στη διάγνωση των «δύσκολων» ομάδων ασθενών, όπως οι χρήστες ενδοφλέβιων ναρκωτικών, οι κρατούμενοι στις φυλακές και οι ευάλωτοι και μετακινούμενοι πληθυσμοί. H εργαστηριακή διάγνωση της νόσου είναι απλή, εύκολη, με μεγάλη ευαισθησία και ειδικότητα, ενώ νεότερες ταχείες διαγνωστικές μέθοδοι, όπως το rapidtest και το self-testing με τη σωστή και πιστοποιημένη διάθεση και χρήση μπορούν να βοηθήσουν στην αύξηση του ρυθμού εξέτασης και διάγνωσης.
Ποιο είναι το μήνυμα με αφορμή τον εορτασμό;
Κύριο μήνυμα φέτος αποτελεί το «Ευ ζην με ή χωρίς τον HIV», που επισημαίνει από τη μία τα επιτεύγματα της ιατρικής που αποσκοπούν στη διασφάλιση μιας καλής ποιότητας ζωής στα άτομα που ζουν με τον HIV και από την άλλη την ανάγκη για εντατικά προγράμματα μείωσης των νέων μολύνσεων. Ένα σημαντικό και λίαν ενθαρυντικό μήνυμα αποτελεί το περίφημο U=U (undetectable = untransmittable) που σημαίνει την απουσία μεταδοτικότητος όταν μηδενιστεί το ιϊκό φορτίο του ασθενούς μετά από αποτελεσματική θεραπεία, πράγμα που συμβάλλει στην ελάττωση της μεταδοτικότητος.
Τέλος, παραμένει πάντα σαν στόχος η εξάλειψη του «στίγματος» και η επίτευξη των στόχων του UNAIDS 90- 90-90 σύμφωνα με τους οποίους, πρέπει να διαγνωστεί το 90% των ανθρώπων που ζουν με HIV, το 90% των διαγνωσμένων να λάβει θεραπεία ενώ το 90% των ασθενών που λαμβάνουν θεραπεία να επιτύχει ιική καταστολή.

πηγή:pelop.gr