Η νέα πραγματικότητα που προέκυψε στην χώρα μας τους τελευταίους μήνες λόγω του κορονοϊού, επηρέασε με καταλυτικό τρόπο την καθημερινότητα των πολιτών και ανέδειξε το διακύβευμα  για την φετινή Παγκόσμια Ημέρα κατά των Ναρκωτικών που δεν είναι άλλο από την ανάγκη –η οποία εμφανίζεται πιο επιτακτική από ποτέ άλλοτε- να εστιάσουμε στην πρόληψη των εξαρτήσεων και να ενδυναμώσουμε την ψυχική υγεία. Η ημέρα αυτή μας θυμίζει, πως το πρόβλημα των ναρκωτικών και γενικότερα όλων των εξαρτήσεων παραμένει μια σοβαρή κοινωνική απειλή. Εκφράζει τη βαθιά κοινωνική και πολιτική κρίση του σύγχρονου κόσμου, την οποία όλο και περισσότεροι άνθρωποι, κυρίως νέοι, βιώνουν με δραματικό τρόπο.

Είναι σίγουρο ότι το αποτύπωμα της πανδημίας στην ψυχική υγεία τώρα θα αρχίσει να διαφαίνεται όπως γίνεται σε όλες τις ψυχοπιεστικές καταστάσεις. Σε αυτή την περίπτωση υπάρχουν και επιπλέον ευάλωτες ομάδες τις οποίες χρειάζεται να υποστηρίξουμε, όπως είναι τα παιδιά και οι έφηβοι που έχασαν την επαφή με ευρύτερα υποστηρικτικά δίκτυα (σχολείο, συγγενείς) τη στιγμή που μεγαλώνουν μέσα σε οικογένειες με σοβαρά προβλήματα σχέσεων και επικοινωνίας, είναι οι γονείς που αδυνατούν να διαχειριστούν το άγχος και τη δυσφορία, είναι οι εκπαιδευτικοί που δυσκολεύονται να προσαρμοστούν στις νέες συνθήκες, είναι οι νέοι που νιώθουν να δίνουν συνεχώς παράταση στις επιδιώξεις και τα σχέδια τους για τη ζωή. 

Η έρευνα έρχεται να επιβεβαιώσει τους φόβους για αύξηση της χρήσης ουσιών στις παρούσες συνθήκες, καθώς η ερευνητική ομάδα του τμήματος Χημείας του ΕΚΠΑ με επικεφαλής τον καθηγητή Ν.Θωμαΐδη μέσω της ανάλυσης των αστικών αποβλήτων, από το Κέντρο Επεξεργασίας Λυμάτων της Ψυττάλειας, παρατήρησε τους τελευταίους μήνες υπέρμετρη αύξηση στην κατανάλωση κοκαΐνης,  αμφεταμίνης και μεθαμφεταμίνης, ενώ αύξηση κατά 77% εμφανίζεται στην κατανάλωση της λοραζεπάμης, φαρμακευτικής ουσίας με αγχολυτική δράση και κατά 31% στην κατανάλωση αντικαταθλιπτικών σε σχέση με πέρσι. 

Επιπλέον η έκθεση του ΟΗΕ (INCB, 2019) επεσήμανε τον κίνδυνο σχετικά με τη χρήση ψυχοδραστικών ουσιών από νέους, επικαλούμενη ευρήματα της Παγκόσμιας Έκθεσης για τα Ναρκωτικά για το 2018 καθώς και του Γραφείου του ΟΗΕ για τα Ναρκωτικά και το Έγκλημα (UNODC). Η χρήση ουσιών και οι συνδεόμενες με αυτήν βλάβες στην υγεία είναι υψηλότερες μεταξύ των νέων, με την κάνναβη να αποτελεί το πιο ευρέως χρησιμοποιούμενο ναρκωτικό. Στην Ελλάδα, το 2017 το 46% όσων  απευθύνθηκαν σε πρόγραμμα απεξάρτησης δήλωσαν πρόβλημα με τη χρήση κάνναβης. Επιπλέον, η Eτήσια Έκθεση του INCB τονίζει ότι η χρήση αλκοόλ και καπνού από παιδιά και νέους συνδέεται στενά με την έναρξη της χρήσης ψυχοδραστικών ουσιών. Διαχρονικές μελέτες που παρακολούθησαν παιδιά μέχρι την ενήλικη ζωή, έχουν αποκαλύψει ότι όσο νωρίτερα σημειώνεται η έναρξη της χρήσης αλκοόλ, καπνού και κάνναβης στις ηλικίες από 16 έως 19 ετών, τόσο αυξάνεται η πιθανότητα χρήσης οπιούχων και κοκαΐνης μετά την ενηλικίωση. Για το λόγο η πρόληψη και η θεραπεία για παιδιά και εφήβους χρειάζεται να λαμβάνουν υπόψη τις ατομικές και περιβαλλοντικές επιρροές στους νέους και την ανάπτυξή τους.

Στο πλαίσιο της συστηματικής αντιμετώπισης των επιβαρυντικών ατομικών αλλά και περιβαλλοντικών παραγόντων που σχετίζονται με την εκδήλωση εξαρτητικών συμπεριφορών, το Κέντρο Πρόληψης Εξαρτήσεων & Προαγωγής Ψυχοκοινωνικής Υγείας Αχαΐας Καλλίπολις, από το 1998 μέχρι και τη φετινή ιδιαίτερα κρίσιμη χρονιά, παρέχει κατά την διάρκεια του έτους δωρεάν υπηρεσίες ενημέρωσης, εκπαίδευσης και συμβουλευτικής υποστήριξης σε γονείς, εκπαιδευτικούς, μαθητές, έφηβους, νέους και εθελοντές μέσα από εξειδικευμένα προγράμματα σε κάθε μεριά του Νομού Αχαΐας.

Ειδικότερα τη φετινή σχολική χρονιά 2019/2020 το Κέντρο Πρόληψης Αχαΐας μέσα από προγράμματα βραχείας αλλά και μακράς διάρκειας δούλεψε συστηματικά με:

  • 470 εκπαιδευτικούς Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης και Επαγγελματίες Ψυχικής Υγείας στο χώρο των Δημοτικών σχολείων
  • 113 εκπαιδευτικούς Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης
  • 850 μαθητές όλων των βαθμίδων της εκπαίδευσης στο Νομό Αχαΐας
  • 635 γονείς, μονογονείς, ζευγάρια και μέλη όλης της οικογένειας 
  • 81 έφηβους και νέους 18-25 ετών
  • 565 εθελοντές, επαγγελματίες υγείας και πολίτες
  • 108 άτομα και μέλη οικογενειών που αντιμετωπίζουν προβλήματα εξάρτησης ή σχέσεων υποστηρίχθηκαν συμβουλευτικά ή διευκολύνθηκαν στην αναζήτηση κατάλληλου θεραπευτικού προγράμματος
  • Παράλληλα το Κέντρο Πρόληψης Αχαΐας έχει τον συντονισμό του Πανελλήνιου Δικτύου Φορέων Πρόληψης της Εξάρτησης και συμμετέχει στη συμβουλευτική επιτροπή του Εθνικού Συντονιστή για την αντιμετώπιση των ναρκωτικών 

Επιπλέον, είναι σημαντικό να αναφέρουμε ότι λόγω της πανδημίας δεν υλοποιήθηκαν ενώ είχαν προγραμματιστεί 25 παρεμβάσεις σε μαθητές Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης, 5 σεμινάρια σε δασκάλους και καθηγητές, σεμινάρια για γονείς και ζευγάρια καθώς και αρκετές εκδηλώσεις ενημερωτικού χαρακτήρα.  Παρόλα αυτά η επαφή με την κοινότητα και τα γρήγορα αντανακλαστικά του Κέντρου Πρόληψης είχαν ως αποτέλεσμα να σχεδιαστούν νέες διαδικτυακές δράσεις σε μια προσπάθεια προσαρμογής στις νέες κοινωνικές συνθήκες. Το γεγονός αυτό αποτελεί παρακαταθήκη για ενδεχόμενες δύσκολες συνθήκες στο μέλλον, ωστόσο οφείλουμε να επισημάνουμε πως δεν υποκαθιστά σε τίποτα τη δουλειά που επιτελείται δια ζώσης στις ομάδες και την ανθρώπινη επαφή και σύνδεση. 

Όλα τα παραπάνω είναι αποτέλεσμα ευρύτερων συνεργασιών για τις οποίες το Διοικητικό Συμβούλιο αλλά και η επιστημονική ομάδα του Κέντρου Πρόληψης θέλει αφενός να εκφράσει τις ευχαριστίες στους συμπολίτες και τους τοπικούς φορείς που αναγνωρίζουν και εμπιστεύονται τις υπηρεσίες του Κέντρου Πρόληψης. Αφετέρου θέλουμε να εκφράσουμε την πεποίθηση πως η σύνδεση, η εγγύτητα και η αλληλεγγύη  είναι ο μόνος δρόμος προκειμένου να ανταποκριθούμε στις προκλήσεις των καιρών, να προασπίσουμε τη ψυχική υγεία και να υποστηρίξουμε όσους το έχουν ανάγκη.

Κλείνοντας το Κέντρο Πρόληψης Αχαΐας με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα κατά των ναρκωτικών θέλει να στείλει το μήνυμα, ότι, αποτελεσματική ΠΡΟΛΗΨΗ της εξάρτησης, σημαίνει:

  • Διασφάλιση σταθερής και συνεχούς χρηματοδότησης των φορέων πρόληψης
  • Στελέχωση των φορέων με το απαιτούμενο εξειδικευμένο επιστημονικό προσωπικό
  • Συντονισμός και συνεργασία των συναρμόδιων Υπουργείων και υπηρεσιών σε εθνικό επίπεδο προκειμένου να υπάρχει ενιαία φιλοσοφία και κατεύθυνση στην εφαρμογή προγραμμάτων πρόληψης τόσο στη σχολική όσο και στην ευρύτερη κοινότητα 
  • Ενίσχυση του ρόλου των Κέντρων Πρόληψης και εφαρμογή προγραμμάτων πρόληψης σε όλες τις σχολικές βαθμίδες
  • Μέτρα για την αντιμετώπιση της σχολικής διαρροής, την προστασία των ανέργων και των ευάλωτων κοινωνικά ομάδων και ενίσχυση της δωρεάν αθλητικής και πολιτιστικής δραστηριότητας 
  • Ενίσχυση των περιβαλλοντικών προγραμμάτων πρόληψης που στοχεύουν στη 

δημιουργία ενός αποτρεπτικού κοινωνικού περιβάλλοντος ως προς τη χρήση ουσιών ώστε οι νέοι να μην βιώνουν αντιφατικά μηνύματα π.χ. τήρηση νομοθεσίας για το κάπνισμα, διαθεσιμότητα αλκοόλ στους  ανηλίκους κ.λπ.

  • Και κυρίως μία κοινωνία με ανθρώπους ελεύθερους από κάθε μορφή εξάρτηση,  που να αγωνίζονται για τις αξίες, τα ιδανικά και τα όνειρά τους.

Για περισσότερες πληροφορίες σχετικά με τις δράσεις του Κέντρου Πρόληψης μπορείτε να επικοινωνείτε με τα τηλέφωνα: 2610.226948 & 2610.623290, καθημερινά 8:00-15:00 ή να επισκέπτεστε την ιστοσελίδα: www.kpachaia.gr και το https://www.facebook.com/kpachaiaskallipolis/