Του Γιώργου Καρβουνιάρη
Πίσω από τις κουρτίνες των σπιτιών της διπλανής πόρτας, εκεί όπου η καθηµερινότητα υποτίθεται ότι κυλά ήρεµα, εξελίσσεται µια άλλη, παράλληλη και σκοτεινή πραγµατικότητα. Η ενδοοικογενειακή βία, ένα φαινόµενο που για δεκαετίες θάβονταν κάτω από το χαλί της κοινωνικής υποκρισίας, του φόβου και της ντροπής, δεν κρύβεται πλέον. Τα στοιχεία της ΕΛ.ΑΣ. για την τελευταία διετία αποκαλύπτουν ότι η Δυτική Ελλάδα, και πρωτίστως η Αχαΐα, βρίσκεται αντιµέτωπη µε µια επίµονη, βαθιά κοινωνική πληγή. Στην περιφέρεια καταγράφηκαν συνολικά 1.611 περιστατικά -αύξηση 2,3% σε σχέση µε τα 1.574 του προηγούµενου έτους. Όταν όµως εστιάζουµε στην Αχαΐα, ο ρυθµός επιτάχυνσης διπλασιάζεται: 697 υποθέσεις έναντι 667, αύξηση της τάξης του 4,5%.
Το πιο ανησυχητικό εύρηµα είναι ότι η Αχαΐα συγκεντρώνει σχεδόν το 43% του συνολικού όγκου περιστατικών σε ολόκληρη τη Δυτική Ελλάδα. Σχεδόν µία στις δύο καταγγελίες που διαχειρίζονται οι αστυνοµικοί από το Μεσολόγγι µέχρι τον Πύργο και από την Αιγιάλεια µέχρι τη Δυτική Αχαΐα, εντοπίζεται εντός των ορίων του νοµού µας. Το πρόβληµα όχι µόνο δεν υποχωρεί, αλλά καταγράφει τάσεις διάχυσης σε ολόκληρο το κοινωνικό φάσµα, πιέζοντας ασφυκτικά τις διωκτικές αρχές και τις δοµές υποστήριξης των θυµάτων.
Η γεωγραφία της βίας
Η κατανοµή των περιστατικών ανάµεσα στους δήµους αναδεικνύει έντονες διαφοροποιήσεις. Στην Πάτρα, ο αστικός ιστός λειτουργεί ως µεγεθυντικός φακός. Μέσα στη χρονιά, περίπου 10 µε 15 βαριές υποθέσεις πήραν τον δρόµο της δηµοσιότητας -αυτόφωρες συλλήψεις µετά από ξυλοδαρµούς, δηµόσια επεισόδια µεταξύ συντρόφων, ακραίες εκδηλώσεις ζηλοτυπίας και καταδίωξης. Ανάµεσα στις πιο σκοτεινές υποθέσεις, µια γυναίκα βρήκε το σθένος να καταγγείλει τον σύντροφό της για συστηµατική σωµατική, λεκτική και σεξουαλική κακοποίηση -µια κατηγορία που µέχρι πριν από λίγα χρόνια αποτελούσε ταµπού για τα ελληνικά δεδοµένα, καθώς επικρατούσε η στρεβλή αντίληψη ότι εντός µιας σχέσης δεν υφίσταται η έννοια του εξαναγκασµού. Ακόµη πιο βαριά είναι η σκιά των υποθέσεων που αφορούν ανήλικους: η αποκάλυψη περίπτωσης παιδιού που δεχόταν συστηµατική βία από τους ανθρώπους που είχαν την υποχρέωση να το προστατεύουν πάγωσε την κοινή γνώµη και κινητοποίησε άµεσα εισαγγελικές αρχές και κοινωνικές υπηρεσίες.
Ξεχωριστή δυναµική παρουσιάζει η Αιγιάλεια, µε εκτιµήσεις που κάνουν λόγο για 60 έως 70 περιστατικά που βγήκαν στη δηµοσιότητα και δεκάδες συλλήψεις δραστών. Στον αντίποδα, οι πιο κλειστές αγροτικές και ορεινές κοινωνίες -Δυτική Αχαΐα, Καλάβρυτα- καταγράφουν σηµαντικά χαµηλότερους αριθµούς. Αυτό δεν σηµαίνει απουσία του φαινοµένου, αλλά µεγαλύτερη δυσκολία των θυµάτων να σπάσουν τα στερεότυπα και την αποµόνωση της επαρχίας. Ακόµη και αυτό έχει τις εξαιρέσεις του: στην ορεινή Αχαΐα, αιµατηρό επεισόδιο όπου άνδρας τραυµάτισε µε µαχαίρι συγγενικό του πρόσωπο µετά από κτηµατική διαφορά ανέδειξε ότι η ενδοοικογενειακή οργή µπορεί ανά πάσα στιγµή να µετατραπεί σε παραλίγο τραγωδία.
Η σιωπή σπάει -και αυτό είναι καλό
Οι αξιωµατικοί της ΕΛ.ΑΣ. που διαχειρίζονται καθηµερινά αυτόν τον καταιγισµό καταγγελιών επισηµαίνουν µια κρίσιµη παράµετρο. Η αύξηση των αριθµών δεν µεταφράζεται υποχρεωτικά σε ξαφνική επιδείνωση της κοινωνικής συµπεριφοράς. Εµπεριέχει και ένα ελπιδοφόρο µήνυµα: η σιωπή σπάει. Για δεκαετίες, το θύµα πίστευε ότι ήταν µόνο του. Φοβόταν την κοινωνική κατακραυγή, την οικονοµική εξάρτηση, την εκδίκηση του θύτη και την αδιαφορία των αρχών. Σήµερα, η ύπαρξη εξειδικευµένων δοµών, η λειτουργία της γραµµής SOS 15900 και η ορατότητα που έχει αποκτήσει το πρόβληµα έχουν αλλάξει ριζικά τα δεδοµένα. Τα θύµατα γνωρίζουν ότι υπάρχει δίχτυ ασφαλείας -και ότι αν περάσουν το κατώφλι του αστυνοµικού τµήµατος, δεν θα αντιµετωπιστούν µε ειρωνεία ή απάθεια, αλλά µε επαγγελµατισµό και προστασία. Αυτή η σταδιακή αποκατάσταση της εµπιστοσύνης προς τους θεσµούς είναι που φέρνει στο φως τις «κρυµµένες» υποθέσεις, µετατρέποντας το σκοτάδι του σπιτιού σε δικαστική ύλη.
Η πραγµατική µάχη όµως πρέπει να δοθεί στο επίπεδο της πρόληψης, της εκπαίδευσης και της κοινωνικής υποστήριξης. Η αστυνοµία και η δικαιοσύνη έρχονται στο τέλος της διαδροµής, όταν το κακό έχει ήδη συντελεστεί. Απαιτείται ενίσχυση των δοµών φιλοξενίας, επαρκής στελέχωση των δήµων µε κοινωνικούς λειτουργούς και ψυχολόγους, και καλλιέργεια µιας νέας κουλτούρας σεβασµού από τα σχολικά χρόνια. Η Αχαΐα δεν µπορεί και δεν πρέπει να ανέχεται το θλιβερό προνόµιο να κρατά τα σκήπτρα της ενδοοικογενειακής βίας στη Δυτική Ελλάδα. Κάθε αριθµός που προστίθεται στα στατιστικά είναι µια κραυγή βοήθειας. Και το γεγονός ότι αυτές οι κραυγές γίνονται πλέον ακουστές είναι το πρώτο, απαραίτητο βήµα προς την κατεύθυνση που πρέπει.
Δίκτυο προστασίας και άµεσης υποστήριξης για τα θύµατα
Στην Πάτρα λειτουργεί Ειδικό Γραφείο Αντιµετώπισης Ενδοοικογενειακής Βίας της ΕΛ.ΑΣ., µε εξειδικευµένους αστυνοµικούς και άµεση διασύνδεση µε εισαγγελικές αρχές. Στη διάθεση των θυµάτων το Panic Button -εφαρµογή που ειδοποιεί αθόρυβα το Κέντρο Άµεσης Δράσης µε γεωγραφική τοποθεσία- καθώς και ο Ξενώνας Φιλοξενίας Κακοποιηµένων Γυναικών, µε απόρρητη διεύθυνση, ασφαλή στέγαση και πλήρη νοµική, ψυχολογική και κοινωνική υποστήριξη. Πανελλαδικά λειτουργεί η γραµµή SOS 15900.
*Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα ΝΕΟΛΟΓΟΣ
Ακολουθήστε το kalavrytapress.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις
