Αξιότιμε κ. Υπουργέ,
Το Τεχνικό Επιμελητήριο Δυτικής Ελλάδας εκφράζει την έντονη διαμαρτυρία και τον βαθύ προβληματισμό του για τον τρόπο με τον οποίο εξελίσσεται η διαχείριση των προγραμμάτων «Εξοικονομώ» και ιδιαίτερα του «Εξοικονομώ 2025», καθώς οι συνεχείς διοικητικές καθυστερήσεις και οι αποσπασματικές αποφάσεις έχουν δημιουργήσει συνθήκες που καθιστούν εξαιρετικά δυσχερή, αν όχι αδύνατη, την ομαλή ολοκλήρωση χιλιάδων εγκεκριμένων έργων.
Το πρόγραμμα «Εξοικονομώ» αποτελεί μία από τις σημαντικότερες δημόσιες παρεμβάσεις για την ενεργειακή αναβάθμιση του κτιριακού αποθέματος της χώρας και την υποστήριξη των ελληνικών νοικοκυριών. Ωστόσο, η επιτυχία του υπονομεύεται όταν η ίδια η εφαρμογή του χαρακτηρίζεται από καθυστερήσεις, μεταβολές των κανόνων κατά τη διάρκεια υλοποίησης και έλλειψη σταθερού προγραμματισμού.
Ιδιαίτερα στο «Εξοικονομώ 2025», η ίδια η Διοίκηση δεν τήρησε τα χρονοδιαγράμματα που είχε προβλέψει ο Οδηγός του Προγράμματος. Ενώ προβλεπόταν ότι οι ωφελούμενοι θα διέθεταν οκτώ μήνες για την ολοκλήρωση του φυσικού και οικονομικού αντικειμένου μετά την έκδοση της απόφασης υπαγωγής, η πολύμηνη καθυστέρηση στην αξιολόγηση και στην έκδοση των αποφάσεων υπαγωγής περιόρισε δραστικά τον πραγματικό χρόνο υλοποίησης. Έτσι, πολίτες και μηχανικοί κλήθηκαν να ολοκληρώσουν έργα υψηλής τεχνικής πολυπλοκότητας μέσα σε χρονικά περιθώρια που δεν ανταποκρίνονται ούτε στις απαιτήσεις του ίδιου του προγράμματος ούτε στις πραγματικές συνθήκες της αγοράς.
Το γεγονός αυτό συνιστά ουσιαστική ανατροπή των όρων με τους οποίους οι πολίτες υπέβαλαν τις αιτήσεις τους και οι μηχανικοί ανέλαβαν την ευθύνη υλοποίησης των έργων. Δεν είναι δυνατόν η Πολιτεία να απαιτεί από τους πολίτες την αυστηρή τήρηση προθεσμιών, όταν η ίδια δεν κατόρθωσε να τηρήσει τις δικές της δεσμεύσεις.
Ταυτόχρονα, παρόμοια προβλήματα εμφανίζονται και σε άλλα ενεργά προγράμματα, όπως το «Εξοικονομώ 2023», το «Εξοικονομώ – Ανακαινίζω για Νέους» και το «Εξοικονομώ Επιχειρώ», γεγονός που αποδεικνύει ότι δεν πρόκειται για μεμονωμένο πρόβλημα ενός μόνο κύκλου, αλλά για συνολική αδυναμία αποτελεσματικής διαχείρισης των προγραμμάτων ενεργειακής αναβάθμισης.
Παράλληλα, η διαδοχική ανακοίνωση ολιγοήμερων παρατάσεων δεν συνιστά ουσιαστική λύση. Αντί να αποκαθιστά το πρόβλημα, παρατείνει την αβεβαιότητα, αποδιοργανώνει τον προγραμματισμό των έργων και εντείνει την πίεση που δέχονται καθημερινά οι μηχανικοί, οι προμηθευτές, οι ανάδοχοι και οι ίδιοι οι ωφελούμενοι.
Η κατάσταση επιβαρύνεται ακόμη περισσότερο από τις σημαντικές καθυστερήσεις στις εγκρίσεις και τις εκταμιεύσεις των τραπεζικών ιδρυμάτων, οι οποίες σε αρκετές περιπτώσεις φθάνουν ακόμη και τον έναν μήνα, από τις δυσλειτουργίες των
πληροφοριακών συστημάτων, από τις συνεχείς αυξήσεις στο κόστος των υλικών, από την έλλειψη διαθέσιμων συνεργείων και από τις αντικειμενικές δυσκολίες εκτέλεσης τεχνικών εργασιών κατά τη θερινή περίοδο.
Το αποτέλεσμα είναι ότι οι μηχανικοί καλούνται να αναλάβουν ευθύνες που δεν τους αναλογούν. Βρίσκονται καθημερινά μεταξύ μιας Διοίκησης που καθυστερεί και πολιτών που εύλογα απαιτούν απαντήσεις. Υποχρεώνονται να απολογούνται για προβλήματα που δεν δημιούργησαν, να διαχειρίζονται την ανασφάλεια των ωφελουμένων, να αντιμετωπίζουν την αγωνία προμηθευτών και αναδόχων που δεσμεύουν κεφάλαια και υλικά χωρίς σαφή χρονικό ορίζοντα ολοκλήρωσης και πληρωμής και να λειτουργούν ως ο μοναδικός σταθερός κρίκος μιας διαδικασίας που παρουσιάζει σοβαρές διοικητικές αδυναμίες.
Παράλληλα, χιλιάδες πολίτες, οι οποίοι εμπιστεύθηκαν την Πολιτεία, προχώρησαν σε οικονομικές δεσμεύσεις, κατέβαλαν ίδια κεφάλαια, υπέγραψαν συμβάσεις και ξεκίνησαν εργασίες, βρίσκονται σήμερα αντιμέτωποι με τον κίνδυνο να απωλέσουν την εγκεκριμένη χρηματοδότηση όχι λόγω δικής τους αμέλειας, αλλά εξαιτίας καθυστερήσεων που προκλήθηκαν από τη λειτουργία της ίδιας της διοίκησης.
Η ύπαρξη περίπου 70.000 μη ολοκληρωμένων έργων αποδεικνύει ότι δεν πρόκειται για μεμονωμένες περιπτώσεις. Πρόκειται για ένα γενικευμένο πρόβλημα εφαρμογής, το οποίο δεν μπορεί να αντιμετωπιστεί με αποσπασματικές αποφάσεις της τελευταίας στιγμής. Η επιτυχία των προγραμμάτων «Εξοικονομώ» δεν θα κριθεί από την τυπική τήρηση μιας ημερομηνίας λήξης, αλλά από την πραγματική ολοκλήρωση των έργων που η ίδια η Πολιτεία ενέκρινε προς όφελος της κοινωνίας.
Το ΤΕΕ Δυτικής Ελλάδας θεωρεί ότι η προστασία της αξιοπιστίας των θεσμών προϋποθέτει την ανάληψη της ευθύνης από τη Διοίκηση. Δεν είναι αποδεκτό οι συνέπειες διοικητικών καθυστερήσεων να μεταφέρονται αποκλειστικά στους πολίτες, στους μηχανικούς και στην αγορά.
Για τους λόγους αυτούς, το ΤΕΕ Δυτικής Ελλάδας καλεί το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας:
- Να σταματήσει η άκριτη εξομοίωση διαφορετικών προγραμμάτων και να αναγνωριστεί ότι κάθε κύκλος του «Εξοικονομώ» έχει τις δικές του χρονικές, διοικητικές και τεχνικές ιδιαιτερότητες. Η εφαρμογή ενιαίων προθεσμιών σε προγράμματα των οποίων οι αποφάσεις υπαγωγής εκδόθηκαν σε εντελώς διαφορετικές χρονικές στιγμές παραβιάζει στην πράξη την αρχή της ίσης μεταχείρισης των δικαιούχων. Ειδικά για το «Εξοικονομώ 2025», όπου υπήρξαν υπαγωγές ακόμη και τον Φεβρουάριο και τον Μάρτιο του 2026, η καταληκτική ημερομηνία της 17ης Ιουλίου 2026 δεν ανταποκρίνεται στον πραγματικό χρόνο υλοποίησης που προέβλεπε ο Οδηγός του Προγράμματος.
- Να διασφαλίσει, με κάθε πρόσφορο νομοθετικό, διοικητικό ή χρηματοδοτικό μέσο, την ολοκλήρωση όλων των εγκεκριμένων έργων, ακόμη και μέσω αξιοποίησης άλλων εθνικών ή ευρωπαϊκών χρηματοδοτικών εργαλείων, εφόσον αυτό απαιτηθεί.
- Να αποκαταστήσει την ισονομία μεταξύ των δικαιούχων, αναγνωρίζοντας ότι οι καθυστερήσεις στις αξιολογήσεις και στις υπαγωγές περιόρισαν ουσιαστικά τον χρόνο υλοποίησης που προέβλεπε ο Οδηγός του Προγράμματος.
- Να διασφαλίσει ότι κανένας πολίτης, μηχανικός, προμηθευτής ή ανάδοχος δεν θα υποστεί οικονομική ή διοικητική ζημία εξαιτίας καθυστερήσεων που οφείλονται στη Διοίκηση, στα τραπεζικά ιδρύματα ή στα πληροφοριακά συστήματα.
- Να προχωρήσει άμεσα, σε συνεργασία με το Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδας, σε ανασχεδιασμό του πλαισίου υλοποίησης των επόμενων προγραμμάτων, ώστε οι προβλεπόμενοι χρόνοι να είναι πραγματικοί, εφαρμόσιμοι και δεσμευτικοί πρωτίστως για τη Διοίκηση.
Το ΤΕΕ Δυτικής Ελλάδας θεωρεί ότι η επιτυχία της ενεργειακής μετάβασης και η αξιοπιστία των δημόσιων χρηματοδοτικών προγραμμάτων δεν διασφαλίζονται με συνεχείς παρατάσεις της τελευταίας στιγμής, αλλά με συνεπή διοίκηση, ρεαλιστικό σχεδιασμό και σεβασμό απέναντι στους πολίτες και στον τεχνικό κόσμο που καλούνται να υλοποιήσουν τις πολιτικές της Πολιτείας.
Με εκτίμηση ,
Βαγγέλης Καραχάλιος
Πρόεδρος ΤΕΕ Δυτικής Ελλάδας
Ακολουθήστε το kalavrytapress.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις
