Του Γιώργου Καρβουνιάρη

Σε πλήρη εξέλιξη βρίσκεται η δικαστική και θεσμική δικαίωση για μία από τις μεγαλύτερες υποθέσεις παράνομης διακίνησης ζώων συντροφιάς από την Ελλάδα προς το εξωτερικό. Μετά την απόρριψη της έφεσης ως ανυποστήρικτης από το Εφετείο της Πάτρας, καθίστανται οριστικές οι πρωτόδικες ποινές φυλάκισης για τις δύο Βρετανίδες υπηκόους που είχαν συλληφθεί στο λιμάνι της πόλης, σε μια υπόθεση που είχε προκαλέσει έντονο αντίκτυπο στην τοπική και διεθνή κοινή γνώμη ήδη από το 2019.

Οι δύο γυναίκες είχαν συλληφθεί τον Ιανουάριο του 2019, καθώς επιχειρούσαν να βγάλουν εκτός χώρας 36 ζώα, 28 σκύλους και 8 γάτες, μέσα σε δύο ειδικά διαμορφωμένα βανάκια, χωρίς τα απαραίτητα έγγραφα. Σύμφωνα με την απόφαση του Μονομελούς Πλημμελειοδικείου Αχαΐας, η πρώτη κατηγορούμενη καταδικάστηκε σε φυλάκιση δώδεκα μηνών και η δεύτερη σε φυλάκιση εννέα μηνών, με τις ποινές να αναστέλλονται για μια τριετία. Οι κατηγορούμενες δεν εμφανίστηκαν στο Εφετείο, με αποτέλεσμα να διατηρηθούν οι πρωτόδικες αποφάσεις χωρίς περαιτέρω εξέταση της υπόθεσής τους.

Ένα δίκτυο με «μαϊμού» οργανώσεις

Νικολάος Κυριακόπουλος  (Δικηγόρος)

Η υπόθεση είχε αποκαλυφθεί όταν οι αρχές εντόπισαν φορτηγό που μετέφερε 35 σκυλιά από τη Ζάκυνθο με προορισμό τη Μεγάλη Βρετανία, σε έλεγχο ρουτίνας που αποδείχθηκε καθοριστικός για την εξέλιξη ολόκληρης της υπόθεσης. Η έρευνα έφερε στο φως μια καλά στημένη επιχείρηση με τεράστια κέρδη, καθώς το παράνομο τίμημα ανά ζώο άγγιζε τα 500 ευρώ. Σοκ προκάλεσε το γεγονός ότι ανάμεσα στα κατασχεθέντα ζώα βρέθηκε και κλεμμένο δεσποζόμενο σκυλί, με ενεργό microchip, για το οποίο είχαν εκδοθεί πλαστά έγγραφα, ενώ ένα κυνηγόσκυλο ανήκε σε ιδιοκτήτη από την Τήνο και είχε δηλωθεί επίσημα ως απώλεια.

Όπως τόνισε ο δικηγόρος της υπόθεσης, Νικόλαος Κυριακόπουλος, η δράση του κυκλώματος στηριζόταν σε αλυσίδα παρανομιών, με τη συμμετοχή «μαϊμού» φιλοζωικών οργανώσεων αλλά και επίορκων κτηνιάτρων που χορηγούσαν λευκά διαβατήρια. Η μία εκ των κατηγορουμένων είχε ομολογήσει στο παρελθόν τη μεταφορά άνω των 7.500 ζώων.

Κόμβος διαμετακόμισης το λιμάνι της Πάτρας

Η Πάτρα, λόγω του λιμανιού της, φαίνεται να αποτελεί κεντρικό σημείο ενός καλά οργανωμένου δικτύου μεταφοράς αδέσποτων ζώων προς την Κεντρική και Βόρεια Ευρώπη, χωρίς να τηρούνται οι νόμιμες διαδικασίες ιχνηλασιμότητας. Τα ζώα είχαν συγκεντρωθεί από διάφορες περιοχές της χώρας, μεταξύ των οποίων η Ζάκυνθος, η Κεφαλλονιά και η Αθήνα, γεγονός που αναδεικνύει την έκταση του δικτύου συγκέντρωσης πριν από τη μεταφορά.

Η Ελισάβετ Σίνη, μέλος της Ομοσπονδίας Ζωοφιλικών Σωματείων Ελλάδος, επισήμανε σοβαρά κενά στους ελέγχους και στην τήρηση των ευρωπαϊκών κανονισμών. Για τη μεταφορά άνω των πέντε ζώων απαιτείται η έκδοση ειδικών ευρωπαϊκών πιστοποιητικών που διασφαλίζουν την πλήρη ιχνηλασιμότητα της αποστολής, όμως στη συγκεκριμένη περίπτωση δεν υπήρχε κανένα τέτοιο έγγραφο. Πολλά από τα κατασχεθέντα ζώα δεν ήταν καταχωρημένα σε μητρώο, ενώ σε άλλες περιπτώσεις τα στοιχεία του microchip δεν συμφωνούσαν με όσα αναγράφονταν στα διαβατήριά τους.

Η κυρία Σίνη ανέφερε πως οι κατηγορούμενες είχαν δηλώσει ότι μετέφεραν 1.500 ζώα τον χρόνο, δηλαδή 7.500 μέσα σε μια πενταετία, επισημαίνοντας τις υπόνοιες που υπάρχουν διεθνώς για την κατάληξη τέτοιων ζώων, καθώς στις χώρες προορισμού εφαρμόζεται ευθανασία στα αδέσποτα των καταφυγίων μετά από δεκατέσσερις ημέρες, στοιχείο που καθιστά την ελληνική νομοθετική χαλαρότητα ιδιαίτερα επικίνδυνη για τα ζώα που καταλήγουν εκτός συνόρων.

Ευρωπαϊκές διαστάσεις και αιτήματα για αυστηροποίηση

Η υπόθεση, δεύτερη παρόμοια καταδίκη με επίκεντρο την Αχαϊκή πρωτεύουσα μετά από αντίστοιχο περιστατικό το 2015, έχει λάβει πλέον ευρωπαϊκές διαστάσεις, καθώς η Πανελλαδική Φιλοζωική Ομοσπονδία έχει ήδη καταθέσει σχετική ερώτηση στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, ζητώντας αυστηροποίηση των ελέγχων στα ελληνικά σύνορα. Η απουσία κεντρικού ελέγχου και η αδράνεια πολλών δήμων στη διαχείριση των αδέσποτων επιτρέπει, σύμφωνα με φιλοζωικούς φορείς, σε ιδιώτες να λειτουργούν ανεξέλεγκτα, αναδεικνύοντας την ανάγκη για αυστηρότερους ελέγχους στις πύλες εξόδου της χώρας, θεσμοθέτηση κυρώσεων για κτηνιάτρους που υπογράφουν διαβατήρια χωρίς ενημέρωση του εθνικού μητρώου, καθώς και ενεργοποίηση των τοπικών αρχών για τη νόμιμη και διαφανή διεξαγωγή των υιοθεσιών. Η υπόθεση αναμένεται να αποτελέσει σημείο αναφοράς για μελλοντικές διώξεις αντίστοιχων κυκλωμάτων, καθώς η αμετάκλητη καταδίκη στέλνει, σύμφωνα με νομικούς κύκλους, ισχυρό μήνυμα αποτροπής προς όσους δραστηριοποιούνται στον χώρο της παράνομης εμπορίας ζώων συντροφιάς μέσω των ελληνικών λιμανιών.

Τι προβλέπουν οι ευρωπαϊκοί κανονισμοί

Για τη μεταφορά περισσότερων από πέντε ζώων συντροφιάς εκτός Ελλάδας απαιτείται η έκδοση ειδικών ευρωπαϊκών πιστοποιητικών TRACES από τις αρμόδιες κτηνιατρικές υπηρεσίες, τα οποία διασφαλίζουν την πλήρη ιχνηλασιμότητα της αποστολής, από την προέλευση του ζώου έως τον τελικό προορισμό του. Κάθε ζώο οφείλει επιπλέον να διαθέτει ενεργό microchip με στοιχεία που συμφωνούν πλήρως με το ευρωπαϊκό διαβατήριό του, καθώς και πιστοποιητικό εμβολιασμού κατά της λύσσας εντός των προβλεπόμενων χρονικών ορίων πριν από τη μετακίνηση. Η απουσία έστω και ενός εγγράφου καθιστά τη μεταφορά παράνομη και εκθέτει τους εμπλεκόμενους σε ποινικές ευθύνες για εμπορία ζώων συντροφιάς.

Στην Ελλάδα, η εποπτεία των ελέγχων στα σημεία εξόδου, όπως τα λιμάνια, ανήκει στις κτηνιατρικές υπηρεσίες, ωστόσο φιλοζωικοί φορείς επισημαίνουν ότι η στελέχωση και οι υποδομές παραμένουν ανεπαρκείς για τον όγκο των μεταφορών που πραγματοποιούνται καθημερινά προς άλλες ευρωπαϊκές χώρες. Η απουσία κεντρικού μητρώου καταγραφής μεταφορών σε πανελλαδικό επίπεδο θεωρείται από πολλούς φορείς το βασικό κενό που επιτρέπει σε οργανωμένα κυκλώματα να δραστηριοποιούνται σχεδόν χωρίς κίνδυνο εντοπισμού, ιδίως όταν εμπλέκονται φαινομενικά νόμιμες φιλοζωικές οργανώσεις που λειτουργούν ως προκάλυμμα για την εμπορική εκμετάλλευση των ζώων, καθιστώντας δυσχερή τη διάκριση ανάμεσα σε πραγματική δράση προστασίας ζώων και οργανωμένη παρανομία που εκμεταλλεύεται την καλή πίστη των πολιτών.

Δημοσιεύτηκε στον “Νεολόγο των Πατρών”.

Follow us on Google News Ακολουθήστε το kalavrytapress.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις