Καλάβρυτα - Η επόμενη μέρα….

Η επόμενη μέρα….

{…}Το δράμα της πόλης υπήρξε τραγωδία δίχως κάθαρση. Όσοι επέζησαν, οι χήρες, τα ορφανά και ελάχιστοι άνδρες, πέθαιναν αδιάκοπα κάθε μέρα, για πολλά χρόνια. Ένας σιωπηρός όρκος, μια βουβή υπόσχεση κυριάρχησε στην ψυχή τους: να ξαναφτιάξουν την πόλη τους, να την αναστήσουν. Και δεν τον πρόδωσαν.

Μέσα στη φρίκη και την απόγνωση, μες στο «σαλεμένο τους μυαλό», μες στο θρηνητικό μοιρολόγι του Παναγή του Σαρανταυγά, που αντιλαλούσε από την Κοτρόνα, έθαψαν τους νεκρούς τους, που κινδύνευαν να καταστούν βορά των σκυλιών και των κορακιών αλλά και των ανθρώπινων κορακιών που παραμόνευαν να τους συλήσουν. Μάζεψαν τα παιδιά τους, ξανάχτισαν το σπιτικό τους. Άραγε, με ποια δύναμη; Με ποιο κουράγιο;

Με μάτια στερεμένα από το δάκρυ, με παγωμένα χείλη, με πετρωμένη καρδιά, με αγριεμένη όψη, οι χήρες, ζωντανές-νεκρές, οι πιο ηρωικές μορφές αυτού του δράματος, στάθηκαν όρθιες, άξιες μανάδες και πατεράδες – διπλό ρόλο που δεν επέλεξαν οι ίδιοι αλλά τους τον επέβαλλε η μοίρα και η ανάγκη.

Και τα παιδιά, αυτά που επέζησαν, τα ορφανά, τα ανάδελφα… τι αντίκρισαν αυτά τα αθώα μάτια; Το απερίγραπτο δράμα: άναρθρες κραυγές, αίμα, αίμα, παντού φωτιά, ερείπια, χαλασμό. Ποιο κόσμο αντιμετώπισαν; Εγκατάλειψη, στέρηση, οδύνη. Ψυχικά παιδικά τραύματα, ανεξίτηλες σκηνές δυστυχίας, σπαραξικάρδια βιώματα αβάσταχτου πένθους: αυτοί ήταν οι συνοδοιπόροι της «σημαδεμένης» τους ζωής…

Ποιος άνθρωπος μπορούσε να μείνει ασυγκίνητος και αδρανής απέναντι στο ανθρώπινο δράμα; {…}

(Από το βιβλίο «Το σχολείο στο εκτελεστικό απόσπασμα», σελ. 137, Έκδοση Δημοτικό Μουσείο Καλαβρυτινού Ολοκαυτώματος, Καλάβρυτα 2004)..