Αυτή την εβδομάδα, ο Πάπας Λέων θα επισκεφθεί τη Σαγράδα Φαμίλια για να εγκαινιάσει τον πύργο έναν αιώνα μετά τον θάνατο του Καταλανού αρχιτέκτονα Γκαουντί
Έπειτα από σχεδόν ενάμιση αιώνα κατασκευής, η Σαγράδα Φαμίλια της Βαρκελώνης έφτασε στο τελικό της ύψος με την τοποθέτηση του σταυρού στην κορυφή του κεντρικού πύργου του Ιησού Χριστού.
Με την εγκατάσταση του τελευταίου βασικού δομικού στοιχείου τον περασμένο Φεβρουάριο, η βασιλική έφθασε τα 172,5 μέτρα ύψος, καθιστώντας την την υψηλότερη εκκλησία στον κόσμο.
Η κατασκευή της ξεκίνησε πριν από 144 χρόνια, όμως πολεμικές συγκρούσεις, πολιτικές αναταραχές και οικονομικές δυσκολίες καθυστέρησαν επανειλημμένα την ολοκλήρωσή της. Παρά το γεγονός ότι ο ναός παρέμενε ημιτελής για δεκαετίες, η επιβλητική του παρουσία κυριαρχούσε στον ορίζοντα της Βαρκελώνης.
Την Τετάρτη (10/6), ο Πάπας Λέων ΙΔ΄ θα τελέσει πανηγυρική λειτουργία και την επίσημη ευλογία του νέου πύργου. Παρότι απομένουν ακόμη ορισμένες μη δομικές εργασίες, το 2026 είχε εδώ και χρόνια προσδιοριστεί ως το έτος της ουσιαστικής ολοκλήρωσης του έργου. Τα εγκαίνια του 18ου πύργου σηματοδοτούν 100 χρόνια, ακριβώς, από τον θάνατο του οραματιστή αρχιτέκτονα της εκκλησίας, Αντόνι Γκαουντί.
Ο σταυρός των 100 τόνων
Η Σαγράδα Φαμίλια θεωρείται ένα από τα σημαντικότερα αρχιτεκτονικά επιτεύγματα του σύγχρονου κόσμου. Η ολοκλήρωσή της είναι αποτέλεσμα της προσπάθειας πολλών γενεών αρχιτεκτόνων και μηχανικών, οι οποίοι χρειάστηκε να ανασυνθέσουν σχέδια που καταστράφηκαν σε μεγάλο βαθμό τη δεκαετία του 1930.
Το τελευταίο και πιο απαιτητικό κομμάτι του παζλ ήταν ο σταυρός που τοποθετήθηκε στην κορυφή του Πύργου του Ιησού Χριστού. Οι υπόλοιποι 17 πύργοι είναι αφιερωμένοι στους δώδεκα Αποστόλους, στους τέσσερις Ευαγγελιστές και στην Παναγία.
Ο λευκός σταυρός, που αντανακλά το έντονο μεσογειακό φως, έχει ύψος αντίστοιχο ενός πενταώροφου κτιρίου και βάρος περίπου 100 τόνων. Η εγκατάστασή του διήρκεσε μήνες και απαίτησε εξαιρετικά σύνθετες τεχνικές διαδικασίες.
Ο αρχιτέκτονας Μαουρίσιο Κορτές, υπεύθυνος για το έργο, εξηγεί ότι ο Γκαουντί είχε οραματιστεί έναν σταυρό που θα αντανακλά το φως κατά τη διάρκεια της ημέρας και θα φωτίζει τον ουρανό της πόλης τη νύχτα. Η πρόκληση ήταν διπλή: να διατηρηθεί η πιστότητα στο αρχικό όραμα του δημιουργού και ταυτόχρονα να πληρούνται οι σύγχρονες προδιαγραφές ασφάλειας και μηχανικής.
Ο σταυρός κατασκευάστηκε στη Γερμανία και μεταφέρθηκε στην Ισπανία σε 14 προκατασκευασμένα τμήματα από σκυρόδεμα και ανοξείδωτο χάλυβα. Το τελευταίο υλικό δεν χρησιμοποιούνταν ευρέως την εποχή του Γκαουντί, όμως παρείχε την απαραίτητη αντοχή μειώνοντας παράλληλα το συνολικό βάρος.
Στη Βαρκελώνη, τα τμήματα μεταφέρθηκαν με γερανούς σε εργαστήριο που είχε στηθεί περίπου 60 μέτρα πάνω από το έδαφος, πάνω από τον κεντρικό ναό. Εκεί ολοκληρώθηκαν με πέτρινα εσωτερικά στοιχεία, λευκή κεραμική επένδυση και γυάλινα τμήματα από τοπικούς παραγωγούς, πριν συναρμολογηθούν και τοποθετηθούν στην τελική τους θέση. «Πιστεύουμε ότι είμαστε αρκετά κοντά (στα σχέδιά του για) το εξωτερικό, σίγουρα» τόνισε στο CNN ο Κορτές. «Όσον αφορά το εσωτερικό, καθώς δεν το είχε καθορίσει λεπτομερώς, υπάρχει περισσότερος χώρος για ερμηνεία».
Από το σημείο όπου ολοκληρώθηκε η κατασκευή του σταυρού, η θέα αποκαλύπτει ολόκληρη τη Βαρκελώνη, αλλά και τις πιο εντυπωσιακές λεπτομέρειες του ναού. Οι πολύχρωμες κεραμικές διακοσμήσεις, τα καμπαναριά και τα περίτεχνα γλυπτά των προσόψεων συνθέτουν μια εικόνα που ο ίδιος ο Γκαουντί γνώριζε ότι δεν θα προλάβαινε να δει.
Όταν ανέλαβε το έργο από τον αρχιτέκτονα Φρανσέσκ ντε Πάουλα Βιγιάρ, είχε ήδη συνειδητοποιήσει ότι η κλίμακα και η πολυπλοκότητα του σχεδιασμού του καθιστούσαν αδύνατη την ολοκλήρωσή του κατά τη διάρκεια της ζωής του.
Η διάσημη απάντησή του σε όσους τον ρωτούσαν πότε θα τελείωνε το έργο έμεινε στην ιστορία: «Ο πελάτης μου δεν βιάζεται». Ο πελάτης στον οποίο αναφερόταν δεν ήταν οι χρηματοδότες ή οι πιστοί της Βαρκελώνης, αλλά ο Θεός.
Ο Γκαουντί πρόλαβε να δει μόνο τον πρώτο πύργο να ολοκληρώνεται. Δεν θα μπορούσε όμως να προβλέψει τις καταστροφές που θα ακολουθούσαν μετά τον θάνατό του το 1926.
Ο εμφύλιος πόλεμος και οι χαμένες μακέτες
Δύο παράγοντες αποδείχθηκαν ιδιαίτερα επιζήμιοι για την πρόοδο: τα χρήματα και ο Ισπανικός Εμφύλιος Πόλεμος.
Ειδικότερα, το μεγαλύτερο πλήγμα ήρθε δέκα χρόνια αργότερα, με το ξέσπασμα του Ισπανικού Εμφυλίου Πολέμου. Τον Ιούλιο του 1936 αναρχικές ομάδες πυρπόλησαν την κρύπτη του ναού και εισέβαλαν στο εργαστήριο του Γκαουντί, καταστρέφοντας μεγάλο μέρος των σχεδίων και των γύψινων μοντέλων του.
Παρά τις απώλειες, σημαντικό υλικό διασώθηκε χάρη στους μαθητές και συνεργάτες του, οι οποίοι είχαν καταγράψει τις ιδέες του σε βιβλία, φωτογραφίες, σχέδια και δημοσιεύσεις. Αυτές οι πηγές επέτρεψαν στις επόμενες γενιές να συνεχίσουν το έργο.
Ο σημερινός επικεφαλής αρχιτέκτονας, Ζόρντι Φαουλί, υπογραμμίζει ότι ο Γκαουντί άφησε πίσω του όχι μόνο σχέδια, αλλά και μια ολοκληρωμένη μεθοδολογία σχεδιασμού. Αυτό επέτρεψε στους διαδόχους του να αξιοποιήσουν σύγχρονες τεχνολογίες, όπως ψηφιακά μοντέλα και βιομηχανικά ρομπότ, χωρίς να απομακρυνθούν από τη βασική φιλοσοφία του έργου.
Χρηματοδότηση
Η χρηματοδότηση αποτέλεσε επίσης διαχρονικό εμπόδιο. Ως εξιλεωτικός ναός, η Σαγράδα Φαμίλια στηρίζεται αποκλειστικά σε δωρεές και στα έσοδα από τους επισκέπτες.
Το μοντέλο αυτό δοκιμάστηκε έντονα κατά τη διάρκεια της πανδημίας του κορωνοϊού, όταν ο τουρισμός σχεδόν μηδενίστηκε. Ωστόσο, η επισκεψιμότητα επανήλθε δυναμικά και μόνο το 2025 ο ναός υποδέχθηκε σχεδόν πέντε εκατομμύρια επισκέπτες.
Παρά την ολοκλήρωση του κεντρικού πύργου, το έργο δεν έχει τελειώσει. Στο επίκεντρο βρίσκεται πλέον η Πρόσοψη της Δόξας, η οποία προορίζεται να αποτελέσει τη μεγαλοπρεπή κεντρική είσοδο της βασιλικής.
Τα σχέδια περιλαμβάνουν μια σκάλα που θα συνδέει τον ναό με τον δρόμο, επιτρέποντας παράλληλα την κυκλοφορία από κάτω. Αυτό θα απαιτούσε σημαντικό χώρο και θα μπορούσε να συνεπάγεται την κατεδάφιση κτιρίων κατοικιών ακριβώς απέναντι από την εκκλησία. Ως εκ τούτου, πολλές τοπικές επιχειρήσεις και κάτοικοι αντιτίθενται στην πρόταση.
Πολλοί κάτοικοι δηλώνουν ότι δεν έχουν σαφή εικόνα για το χρονοδιάγραμμα ή το μέλλον των περιουσιών τους.
Ακολουθήστε το kalavrytapress.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις
