Του Γιώργου Καρβουνιάρη
Η αναστολή λειτουργίας της Ιατροδικαστικής Υπηρεσίας Πάτρας δεν υπήρξε απλώς µια διοικητική απόφαση. Ήταν µια θεσµική οµολογία — η παραδοχή ότι κάτι βαθιά προβληµατικό είχε ριζώσει σε έναν µηχανισµό που υποτίθεται πως υπηρετεί την επιστήµη και τη Δικαιοσύνη. Η υπόθεση Μουρτζούκου λειτούργησε ως καταλύτης, αλλά η κατεπείγουσα προκαταρκτική εξέταση που ακολούθησε άνοιξε ένα παράθυρο σε έναν κόσµο ευρύτερο από αυτόν που κανείς ήθελε να δει. Εκεί όπου οι ιατροδικαστικές εκθέσεις αντιµετωπίζονταν ως αδιαµφισβήτητες, χωρίς ουσιαστικό έλεγχο, χωρίς θεσµικά αντίβαρα.
Το ερώτηµα που τίθεται πλέον ανοιχτά — και είναι σκληρό, αλλά αναπόφευκτο — είναι αν σε υποθέσεις βρεφών υπήρξαν τόσο κραυγαλέες αστοχίες, τι συνέβη µε τις µεγάλες υποθέσεις ενηλίκων. Με τους θανάτους που βαφτίστηκαν αυτοκτονίες. Με τα «ατυχήµατα» που µετατράπηκαν σε δολοφονίες µόνο όταν το σύστηµα δεν µπορούσε πια να κάνει αλλιώς.
Δύο σφαίρες, µία υπόθεση
Η περίπτωση του Γιώργου Ξάνθη παραµένει εµβληµατική. Ο τότε Διοικητής της Δίωξης Ναρκωτικών βρέθηκε νεκρός µε δύο σφαίρες στην καρδιά — λίγο πριν, σύµφωνα µε µαρτυρίες, προχωρήσει σε αποκαλύψεις που είχε ήδη εµπιστευθεί στον δικηγόρο του. Η επίσηµη εκδοχή έκανε λόγο για αυτοκτονία. Μια εκδοχή που ποτέ δεν έγινε πιστευτή — όχι µόνο λόγω των αντικειµενικών αντιφάσεων που η ίδια η υπόθεση κουβαλούσε, αλλά και λόγω της ταχύτητας µε την οποία «έκλεισε». Η ιατροδικαστική έκθεση αποτέλεσε το θεµέλιο αυτής της εκδοχής. Κανείς δεν το αµφισβήτησε ουσιαστικά. Κανείς δεν ρώτησε δυνατά.
Αντίστοιχα θολή παραµένει η υπόθεση Παναγούλια. Ξεκίνησε ως ατύχηµα, µετατράπηκε σε δολοφονία και κατέρρευσε πρωτόδικα µε αθωωτικές αποφάσεις. Στο Εφετείο καταδικάστηκε ο γιος του βασικού κατηγορουµένου, ο οποίος είχε ήδη αποβιώσει. Το πιο ανησυχητικό στοιχείο, ωστόσο, δεν είναι η ίδια η αντιφατική πορεία της υπόθεσης. Είναι το γεγονός ότι η ιατροδικαστική έκθεση δεν άλλαξε ποτέ. Αυτό που άλλαξε ήταν η ερµηνεία της. Κι αυτό εγείρει ένα θεµελιώδες ζήτηµα: πόσο «επιστηµονική» είναι µια έκθεση που επιδέχεται εκ διαµέτρου αντίθετες αναγνώσεις, ανάλογα µε το στάδιο της διαδικασίας;
Πέντε διαθήκες και ένα µπουκάλι
Τον Φεβρουάριο του 2024, δύο αδέλφια — µια γυναίκα 89 ετών και ένας άνδρας 84 — βρέθηκαν νεκρά στο σπίτι τους στη Ναύπακτο µετά από φωτιά. Το αρχικό σενάριο έκανε λόγο για αυτοπροκληθείσα πυρκαγιά από τον 84χρονο, ωστόσο η έκταση της φωτιάς δεν δικαιολογούσε τον θάνατό τους. Αυτή η ανακολουθία έµεινε αναπάντητη.
Στη συνέχεια εµφανίστηκαν πέντε διαθήκες µε αντικρουόµενο περιεχόµενο — µία εξ αυτών ευνοεί τη γυναίκα που φρόντιζε τα δύο αδέλφια και τα εντόπισε νεκρά. Συγγενείς ανέφεραν ευρήµατα που δεν εξετάστηκαν, µεταξύ αυτών ένα µπουκάλι οινοπνεύµατος. Η ιατροδικαστική κατέγραψε λήψη ηρεµιστικών χωρίς συνταγογράφηση — µια πληροφορία που ούτε εξηγήθηκε ούτε αξιοποιήθηκε ερευνητικά εκείνη την περίοδο. Ο φάκελος βρίσκεται πλέον στο υπουργείο Δικαιοσύνης για νέα διερεύνηση.
Η αναστολή της Ιατροδικαστικής Πάτρας υπήρξε προσωρινή — η υπηρεσία επαναλειτουργεί σήµερα κανονικά. Ωστόσο, ακριβώς αυτό το «προσωρινό» είναι που δηµιουργεί ανησυχία: αν δεν άλλαξε τίποτα στον τρόπο λειτουργίας και ελέγχου, τότε η αναστολή λειτούργησε µόνο ως εκτόνωση, όχι ως κάθαρση. Το ερώτηµα για την Ιατροδικαστική Κορίνθου — που ανέλαβε προσωρινά τις υποθέσεις, ενώ είχε εκδώσει το πρώτο πόρισµα για την αδελφή της Μουρτζούκου — παραµένει αναπάντητο.
Η Ιατροδικαστική δεν είναι απλώς µια υπηρεσία. Είναι ο κρίκος που συνδέει την επιστήµη µε τη Δικαιοσύνη. Όταν αυτός ο κρίκος ραγίσει, δεν µιλάµε για λάθη — µιλάµε για επαναλαµβανόµενα µοτίβα. Και τα µοτίβα δεν διορθώνονται µε προσωρινά λουκέτα. Διορθώνονται µε φως. Σε κάθε φάκελο που έκλεισε βιαστικά. Σε κάθε πόρισµα που δεν αµφισβητήθηκε ποτέ. Σε κάθε υπόθεση που «δεν έκανε θόρυβο».
Ακολουθήστε το kalavrytapress.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις
