Μνημόσυνο Τιμής στον Ήρωα Ξενοχρήστο Νικολόπουλο-Καμενιανίτη

Την Κυριακή 3 Μαΐου 2026, στον ιερό χώρο του Αγίου Αθανασίου Κρυσταλλόβρυσης, επί του Παναχαϊκού Όρους.

Σας προσκαλούμε να παρευρεθείτε σε μια σεμνή τελετή μνήμης και ευγνωμοσύνης. Την Κυριακή 3 Μαΐου 2026, στον ιερό χώρο του Αγίου Αθανασίου Κρυσταλλόβρυσης, επί του Παναχαϊκού Όρους-σε συνεργασία με τον Σύλλογο και τον πρόεδρο της ομώνυμης κοινότητας-αποκαλύπτουμε την μαρμάρινη πλάκα που θα κοσμεί τον τάφο του οπλαρχηγού μας, Ξενοχρήστου Νικολόπουλου (Καμενιανίτη). Σε αυτό το ιστορικό αντάμωμα, θα έχουμε την τιμή να μας πλαισιώσει ο αδελφός μας, Αγιορείτης Μοναχός Γ. Μάξιμος Ιβηρίτης-Νικολόπουλος εκ Καμενιάνων Καλαβρύτων Αχαΐας και απόγονος του ήρωος, προσφέροντας το πνευματικό βάθος που αρμόζει στη θυσία του ήρωα που «εκοιμήθη ως λέων» την 9^η Σεπτεμβρίου 1822, πολεμώντας τους Τούρκους. Ελάτε να κρατήσουμε ζωντανή τη φλόγα της ιστορίας μας και να τιμήσουμε τις ρίζες μας.

Η γνώση της ιστορίας μας αγαπητοί μου για τον τόπο μας, αλλά και την Ελλάδα ευρύτερα, αποτελεί πολύ ουσιαστική συνιστώσα για τη διατήρηση των αξιών και των ιδανικών της γενέτειρας της δημοκρατίας και του πνεύματος.

Καθετί που συνεχίζει να συγκροτεί την ιστορική μας μνήμη, μας θυμίζει πως το αγαθό της ελευθερίας δεν χαρίζεται αλλά καταχτιέται με συνεχής αγώνες, όπως μας απέδειξαν περίτρανα οι ηρωικοί πρόγονοί μας εκείνο το μεγάλο εικοσιένα στα Καλαβρυτινά βουνά και σ όλη την Ελλάδα.

Η Ελληνική Επανάσταση ήταν η αφετηρία της εθνικής παλιγγενεσίας, καθώς πέτυχε την ίδρυση του Ελληνικού Κράτους και συνεπώς την παρουσία της Ελλάδας, ύστερα από έκλειψη αιώνων, στον πολιτικό χάρτη του κόσμου. Ο ξεσηκωμός των υπόδουλων Ελλήνων κατά του Οθωμανού δυνάστη για ελευθερία και αυτοδιάθεση το 1821, υπήρξε το πιο σημαντικό γεγονός στην ιστορία της Νεότερης Ελλάδας. Βεβαίως η τιμή του προβαδίσματος ανήκει στα Καλάβρυτα. Στην πλειάδα αυτή των εντοπίων αγωνιστών-μεταξύ αυτών και του Ξενοχρήστου-που άδραξαν τα ευλογηθέντα υπό του Π. Π. Γερμανού όπλα στην Άγια Λαύρα (17 έως 21 Μαρτίου 1821) και απελευθέρωσαν την πόλη και όλη την επαρχία Καλαβρύτων, ανάβοντας τη φλόγα της ελευθερίας σε όλη την Ελλάδα.

Οι Καμενιάνοι είχαν έντονη – πρωτοπόρα δράση σε κείνα τα γεγονότα και μάλιστα και προεπαναστατικά…Όταν ο Οπλαρχηγός Ξενοχρήστος Νικολόπουλος-μυημένος στη Φιλική Εταιρία και συμμετέχοντας στην προετοιμασία της επικείμενης εξέγερσης-το θέρος του 1820 χτύπησε στο αλώνι του στους Καμενιάνους, τον Τούρκο φοροεισπράκτορα λέγοντας την ιστορική φράση.. « Του χρόνου ούτε σύ Σπαής ούτ’ εγώ φορολογούμενος». Κατόπιν ύψωσε την πρώτη επαναστατική σημαία των Καμενιάνων.

Ξενοχρήστος Καμενιανίτης

Πέρα από τα κατά καιρούς δημοσιευμένα ιστορικά στοιχεία περί του ήρωος του 1821 Ξενοχρήστου, προερχόμενα από την πλούσια σχετική βιβλιογραφία, την παράδοση, καθώς και από το σχετικό ποίημα που έχει διασωθεί από τότε και αναφέρεται στον ηρωικό θάνατό του, έχουν έρθει στο φως έγγραφα-περί του θρυλικού αυτού Καμενιανίτη αγωνιστή του 1821 Ξενοχρήστου-που υπάρχουν στο αρχείο αγωνιστών της Εθνικής Βιβλιοθήκης, (αρ.μητρώου16342) και αυθεντικά αντίγραφά τους ευρίσκονται στο αρχείο της οικογενείας μας. Όπως επίσης και στο «ΙΣΤΟΡΙΚΟ ΛΕΞΙΚΟ ΤΗΣ ΕΠΑΡΧΙΑΣ ΚΑΛΑΒΡΥΤΩΝ», ανευρεθέντα υπό του συμπατριώτη μας ιστοριοδίφη από τον Προφήτη Ηλία, (Γκέρμπεσι) Καλαβρύτων Αθανασίου Τζώρτζη.

Συγκεκριμένα, παρουσιάζουμε ένα πιστοποιητικό-που υπογράφει ο οπλαρχηγός καπετάν Γεώργιος Λεχουρίτης – με ημερομηνία 10 Νοεμβρίου 1846 και αναφέρει τα εξής: «Πιστοποιώ ο υποφαινόμενος…. Ότι ο Χρήστος Ξενοχρήστος εκ του χωρίου Καμενιάνων του δήμου Αροανείας Καλαβρύτων, άμα άρχισε ο υπέρ της ελευθερίας της πατρίδος ιερός αγών ήρπασεν τα όπλα εις τας χείρας και ως λέων έτρεξε κατά των εχθρών, παρευρέθη εις την μάχην των Καλαβρύτων, της Κερτέζης, εις Λάλα και Πούσι, εις Πουρναρόκαστρο όπου εκεί έδειξε παραδειγματική γενναιότητα πολεμών κατά των εχθρών πληγώνοντας και φονεύοντας και καταδιώκοντας τους εχθρούς, όπου και έγινε θύμα φονευθείς εις το πεδίον της μάχης, ο οποίος ήτον και αναγνωρισμένος ως αξιωματικός επικεφαλής 150 στρατιωτών. Εγκατέλειπε δε πολυάριθμον οικογένειαν, σύζυγον, έν άρρεν παιδίον και τρία θήλεα εις πολλήν μικράν ηλικίαν, λιμοκτονούντες ως σήμερα τον επιούσιον άρτον.. ». Eπίσης, υπάρχει και παρόμοιο πιστοποιητικό που υπογράφεται από τους: Ανδρέα Λόντο, Κανέλλο Δεληγιάννη, Σωτήρη Θεοχαρόπουλο και άλλους οπλαρχηγούς του αγώνα. Σ’ αυτό το έγγραφο πέρα από τους ηρωικούς αγώνες του, καταγράφεται και η ημέρα του ηρωικού θανάτου του, κατά την πολιορκία της Πάτρας, 9 Σεπτεμβρίου 1822. Σαν κεραυνός έπεσε η είδηση του θανάτου του σε όλους. Η λαϊκή μούσα ύμνησε τον θάνατό του, πράγμα που γινόταν μόνο για σπουδαίους αγωνιστές.

Αξίζει να το ακούσουμε, όπως διασώθηκε και διαδόθηκε στους Καμενιάνους!! …. Τον Ξενοχρήστο σκότωσαν στης Πάτρας το Καστέλι/ κι έκατσαν και μαλώνανε οκτώ καπεταναίοι.. /Παιδιά μου μη μαλώνετε, παιδιά μην οχτρεβώστε./ Εγώ δεν έχω τίποτα, λίγο είμαι λαβωμένος,/ στο χέρι και στο δάκτυλο πούχα την αρραβώνα. /Μόνο πάρτε με και σύρτε με ψηλά στον Αι Θανάση./ Κόφτε κλαριά και στρώστε μου, κλαριά να με σκεπάστε,/ και στη δεξιά μου τη μεριά ν’ αφήστε παραθύρι, να μπαινοβγαίνει το πουλί, να φέρνει το χαμπέρι, /πως πολεμάν οι Έλληνες, πως πολεμάν τους Τούρκους… Αφήνω γειά ψηλά βουνά/καί σείς κοντοραχούλες·/αφήνω και στους Έλληνες/τούς Τούρκους να τους κάψουν»

Η επιθυμία του λόγω απόστασης δεν υλοποιήθηκε για τους Καμενιάνους. Όμως ετάφη στον περίβολο ενός άλλου ιστορικού Αι Θανάση, στο χωριό Κρυσταλλόβρυση κοντά στην Πάτρα.

Το μήνυμα των αγωνιστών του εικοσιένα δεν ολοκληρώνεται με την εδαφική απελευθέρωση τμήματος της χώρας, αλλά συνεχίζεται με την οριοθέτηση των προσωπικών ευθυνών του καθενός μας απέναντι σε αυτή μέχρι σήμερα.