Πάτρα: 38 οικογένειες σε µία ηµέρα στα δικαστήρια – Διαζύγια, διατροφές και ασφαλιστικά µέτρα πληµµυρίζουν τα πινάκια

Του Γιώργου Καρβουνιάρη

Η εικόνα επαναλαµβάνεται σχεδόν καθηµερινά µε µια τροµακτική, γραφειοκρατική κανονικότητα στους διαδρόµους του Δικαστικού Μεγάρου της Πάτρας. Άνθρωποι που κάποτε µοιράστηκαν την ίδια στέγη, τα ίδια όνειρα και τη δηµιουργία µιας οικογένειας, στέκονται τώρα σε απόσταση ασφαλείας ο ένας από τον άλλον. Βλέµµα χαµηλωµένο, ατµόσφαιρα ηλεκτρισµένη από έναν βουβό θυµό, και στα χέρια δικόγραφα. Μόνο µέσα σε ένα εικοσιτετράωρο, το πινάκιο κατέγραψε 38 υποθέσεις οικογενειακού δικαίου. Αν αναλογιστεί κανείς τον όγκο αυτών των υποθέσεων σε µηνιαία βάση, γίνεται σαφές ότι δεν µιλάµε για µεµονωµένα περιστατικά, αλλά για µια γενικευµένη κοινωνική κρίση που πλήττει τα θεµέλια της τοπικής κοινωνίας.

Πίσω από τους ψυχρούς αριθµούς των πινακίων κρύβεται η πιο σκληρή αλήθεια: η βαθιά κρίση του θεσµού της οικογένειας και το βαρύ τίµηµα που καλούνται να πληρώσουν τα ανήλικα παιδιά, οι πιο ανυπεράσπιστοι πρωταγωνιστές αυτών των δικαστικών µαχών.

Το παιδί ως διαπραγµατευτικό χαρτί

Η ραγδαία αύξηση των διαζυγίων τα τελευταία χρόνια στην Πάτρα έχει αλλάξει ριζικά το κοινωνικό τοπίο. Η διάλυση µιας οικογένειας δεν είναι πλέον η έσχατη λύση µιας ανυπέρβλητης κρίσης, αλλά συχνά µια εύκολη, σχεδόν µηχανική κατάληξη. Για το φαινόµενο αυτό µιλά στην εφηµερίδα µας ο γνωστός Πατρινός δικηγόρος Τηλέµαχος Μπενετάτος, εξειδικευµένος επί χρόνια στο οικογενειακό δίκαιο. «Πολλές φορές βλέπουµε µητέρες να παρουσιάζουν τον χωρισµό τους ως επένδυση για να αδειάσουν οικονοµικά τους πατεράδες», λέει. «Και το παιδί πολλές φορές γίνεται διαπραγµατευτικό χαρτί για δικαστικές νίκες. Νοµίζω το παιδί δεν πρέπει να χρησιµοποιείται ως µέσο πίεσης και ως µηχανή είσπραξης — αυτό είναι το µεγαλύτερο και το σκληρότερο τίµηµα που πέφτει πάνω στα τέκνα».

Η διαπίστωση αυτή είναι αµείλικτη. Το παιδί, αντί να αποτελεί το επίκεντρο της προστασίας και της φροντίδας, µετατρέπεται σε όπλο. Γίνεται το µέσο για την επίτευξη καλύτερων οικονοµικών όρων, το διαπραγµατευτικό χαρτί για την εκδίκηση ή την επιβολή ισχύος του ενός γονέα πάνω στον άλλον. Και αυτό αφήνει πληγές που δεν κλείνουν εύκολα.

Η κοινωνία αναρωτιέται καθηµερινά γιατί έχει ξεσπάσει αυτή η πρωτοφανής επιδηµία βίας µεταξύ ανηλίκων, γιατί τα σχολεία έχουν µετατραπεί σε χώρους bullying και οι γειτονιές σε πεδία συγκρούσεων. Η απάντηση κρύβεται σε µεγάλο βαθµό πίσω από τις κλειστές πόρτες των σπιτιών. Όπως εξηγεί ο κ. Μπενετάτος, ο σύνδεσµος ανάµεσα στην οικογενειακή αποδιοργάνωση και τη βία των ανηλίκων είναι άµεσος. «Τα παιδιά, όταν µεγαλώνουν σε οικονοµικές αντιπαραθέσεις και στερούνται πρότυπα σταθερότητας, µετατρέπονται σε ενήλικες γεµάτους θυµό. Γι’ αυτόν τον λόγο η παραβατικότητα έχει λάβει διαστάσεις επιδηµίας. Δεν είναι τυχαίο ότι υπάρχει τεράστιο bullying και µεγάλη σχολική βία. Όλα αυτά είναι προέκταση της βίας που βιώνουν τα παιδιά και από την εργαλειοποίησή τους στους δικαστικούς αγώνες των γονιών τους».

Η διέξοδος είναι εξωδικαστική

Οι εποχές έχουν αλλάξει και µαζί τους οι ρόλοι µέσα στην οικογένεια. Η γυναίκα εργάζεται και δυσκολεύεται να ισορροπήσει σταδιοδροµία και µητρότητα, ενώ ο άνδρας διεκδικεί έναν πιο ενεργό ρόλο στην καθηµερινότητα των παιδιών του. Αυτή η κοινωνική µετατόπιση οδήγησε στον νόµο 4800/2021 για τη συνεπιµέλεια και την εναλλασσόµενη κατοικία. Στην πράξη όµως η εφαρµογή του προσκρούει συχνά στην εµπάθεια των αντιδικούντων, µετατρέποντας µια προοδευτική ρύθµιση σε ένα ακόµα πεδίο καθηµερινής τριβής.

Το µεγάλο ερώτηµα που προκύπτει από την καθηµερινή πραγµατικότητα των 38 υποθέσεων είναι αν υπάρχει εναλλακτικός δρόµος. Η απάντηση του κ. Μπενετάτου είναι ξεκάθαρη. «Αυτό που θεωρώ σωστό να γίνεται, είναι όταν ένα ζευγάρι φτάνει στον χωρισµό, να βρίσκονται αυτά τα θέµατα εξωδικαστικά. Πρέπει να κοιτάζουν µόνο και µόνο το συµφέρον των τέκνων τους. Γιατί θα πάνε στο δικαστήριο, θα ακουστούν υπερβολές από κάθε πλευρά και θα τις ακούσει το παιδί. Πέραν αυτού, το δικαστήριο µπορεί να εκδώσει απόφαση που δεν θα βολεύει ούτε τον έναν ούτε τον άλλον. Καλό είναι λοιπόν να λύνονται αυτά εξωδικαστικά, να βρίσκουν έναν τρόπο και να κοιτάζουν ποιο είναι το συµφέρον του τέκνου τους και τίποτα παραπάνω».

Στη δικαστική αίθουσα δεν υπάρχουν πραγµατικοί νικητές. Ακόµα κι αν ένας γονέας κερδίσει µια δικαστική µάχη, η απώλεια της ηρεµίας του παιδιού του συνιστά συνολική ήττα. Τα παιδιά δεν γεννιούνται για να γίνουν θύµατα ή όπλα. Γεννιούνται για να µεγαλώνουν σε ένα περιβάλλον αγάπης και σταθερότητας. Αν η κοινωνία της Πάτρας -και οι γονείς που οδηγούν κάθε µέρα δεκάδες υποθέσεις στα δικαστήρια- δεν το κατανοήσουν αυτό, το κόστος θα το πληρώσουν τα παιδιά. Και µαζί τους, όλοι µας.

Ακολουθήστε το kalavrytapress.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις